Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/697 K.2016/3558

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davalının ... abone numaralı müşterisi olduğunu, davalı tarafından kendisine 32.781,10 TL'lik kaçak faturası düzenlendiğini, kendisinin kaçak elektrik kullanmadığını beyanla davalı tarafından hakkında tahakkuk ettirilen fatura gereğince davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, "davanın kısmen kabulüne; davalının davacı tarafından düzenlenen 22/09/2012 tarihli kaçak tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen 32.781,10 TL lik faturanın 27.625,70 TL lik kısmı kadar borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; kaçak tahakkukuna yönelik menfi tespit istemine ilişkindir

Davalı Dedaş vekili ; bilirkişi raporunun ibraz edildiği 13.05.2014 günlü celsede bilirkişi raporuna yönelik beyanlarını ibraz için süre talep etmiş; bu doğrultuda davalı vekiline bilirkişi raporuna yönelik beyanlarını ibraz için gelecek celseye kadar mehil verilmiş; sözkonusu celsede bilirkişi raporu okunmaksızın ve davalı vekiline elden tebliğ edilmeksizin duruşmanın 20.05.2015 tarihine bırakılmasına karar verilmiştir. Duruşmanın bırakıldığı 20.05.2014 günlü celsede davalı vekilinin mazeret dilekçesi ibraz ettiği, mahkemenin dosyanın karar aşamasında bulunmasını gerekçe göstererek mazereti reddetmek suretiyle davalı vekilinin gıyabında karar verdiği anlaşılmıştır .

Davalı vekiline her ne kadar 13.05.2014 günlü celsede bilirkişi raporuna yönelik beyanlarını ibraz için süre verilmiş ise de, sözkonusu celsede bilirkişi raporu okunmamış ve elden davalı vekiline tebliğ edilmemiştir

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6 ncı maddesi ve Anayasanın 36 ncı maddesine göre herkes, yasal yollardan faydalanarak yargı yerleri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Adil yargılanma hakkı, 6100 sayılı HMK’nın 27 nci maddesinde belirtilen hukukî dinlenilme hakkını da içeren daha geniş bir haktır ve hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.

Adil yargılanma hakkı, kanunî, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yargılanma, makul süre içinde yargılanma, hakkaniyete uygun yargılanma ve hukukî dinlenilme haklarını kapsar.

Hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. 6100 sayılı HMK’nın 27 nci maddesine göre, tarafların yargılama ile ilgili bilgi sahibi olması, bilgi sahibi olduğu konuda açıklama ve ispat hakkını kullanabilmesi, mahkemenin tüm iddia ve delilleri dikkate alarak kararını gerekçeli olarak vermesi gerekir. Dava sonucundan etkilenecek bütün kişilerin hukukî dinlenilme hakları vardır. Davanın tarafları yanında kendi hakkıyla bağlantılı olarak fer’i müdahilin de hukukî dinlenilme hakkı vardır. Hukukî dinlenilme hakkına aykırılık, kanun yolu incelemesinde re’sen dikkate alınır ve bozma sebebidir.

1982 T.C. Anayasası'nın 26. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 27.maddesi uyarınca, taraflar dinlenmeden iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm verilemez.

Yine ...nin 280. maddesi hükmüne göre "Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve birer örneği taraflara tebliğ edilir." Anılan Yasal düzenleme ile bilirkişi rapor örneğinin taraflarca okunup değerlendirilebilmesi, varsa itirazlarını dile getirebilmeleri ya da belirsizlik gösteren hususlar hakkında açıklama yapılmasını temin amacıyla veya yeni bilirkişi incelemesini talep edebilmeleri için taraflara tebliğ edilmesi zorunluluğu öngörülmüştür.

Davada hükme esas alınan 18.04.2014 havale tarihli bilirkişi raporu, davalı vekiline tebliğ edilmeyerek davalının savunma hakkı kısıtlanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

Bozma sebebine ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.