Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/7943 K.2016/9293

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davalı kurumun ... numaralı tarımsal sulama abonesi olduğunu, davalı kurum tarafından tüketilen enerji mukabilinde müvekkiline gönderilen 01/01/2011 tanzim tarihli ve 6680,00TL meblağlı elektrik fatura ihbarnamesindeki 3000,00TL kısmına olan itirazının kabul edilerek, faturanın 3600,00TL olarak tespit ve tashih edilmesini, işlemiş ve işleyecek faiz tahakkukunun durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davalı kurumun Yönetmeliğin 13. ve 14. maddesinde düzenlenen kaçak ve usulsüz elektrik tüketimine ilişkin herhangi bir tutanak tutmadığı, sayacın yapılan tüketimi kaydettiği anlaşılmakla usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının talebi ile bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; Tarımsal sulamada; ....fazlarına ait bağlantı uçlarının ters olduğu; sayacın %95 eksik tüketim kaydettiği sabittir.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin “Sayacın Tüketim Kaydetmemesi“ başlıklı 19.maddesinde, sayacın müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin tespiti halinde varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimlerinin hesaplanıp tahakkuk ettirileceği; tahakkuka esas sürenin doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 12 ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü geçemeyeceği; perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi

./.. -2-

tarafından yapılan tahakkuk işleminde sayacın tüketim kaydetmediği dönem birim fiyatlarının kullanılacağı ve gecikme zammının uygulanmayacağı, müşterinin talep etmesi durumunda söz konusu miktarın tahakkuk süresi kadar eşit taksitler halinde ödeneceği; ikili anlaşmalar kapsamında elektrik enerjisi tüketen bir müşterinin sayacının tüketim kaydetmemesi durumunda dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından bu madde kapsamında geçmiş dönem tüketimlerinin hesaplanarak...a bildirileceği açıklanmıştır.

Yine aynı yönetmeliğin “sayacın doğru tüketim kaydetmemesi” başlıklı 20. maddesinde ise, sayacın müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle doğru tüketim kaydetmediğinin tespit edilmesi halinde,

a) sayacın eksik veya fazla tüketim kaydettiği miktarın elektrik sayaçları tamir ve ayar istasyonlarında teknik olarak tespit edilmesi durumunda söz konusu tespit dikkate alınarak,

b) a) bendinde düzenlenen tespitin bulunmadığı durumlarda; varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa sayaç doğru çalışır duruma getirildikten sonra müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması dikkate alınarak hesaplama yapılacağı ve fark tahakkuk ettirileceği; tahakkuka esas sürenin 19. maddede de belirtildiği üzere doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 12 ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü geçemeyeceği;

tüketimdeki farkların ilgili dönem birim fiyatlarıyla ve gecikme zammı olmaksızın perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından müşteriye tahakkuk ettirileceği,müşterinin talep etmesi durumunda söz konusu miktarın tahakkuk süresi kadar eşit taksitler halinde ödeneceği;

belirtilen bu hesaplamalar sonucunda bulunan farkın müşteri lehine ise, 23.maddenin dördüncü fıkrası hükümlerine göre iade veya mahsup işlemi yapılacağı, ikili anlaşmalar kapsamında elektrik enerjisi tüketen bir müşterinin sayacının doğru tüketim kaydetmemesi durumunda dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından bu madde kapsamında geçmiş dönem fark tüketimleri hesaplanarak DEDAŞ'a bildirileceği açıklanmıştır.

Somut olaya gelince; davacının tarımsal sulama abonesi olduğu, ilgili aboneye ilişkin kaçak tespit tutanağı tutulmadığı, ancak ilgili sayacın 18.10.2010 tarihli... Protokolüne göre ... seri nolu tutanak ile abonenin dilekçesine istinaden sayacının değiştirildiği ve kurum sayacının takıldığı, abonenin sayacının bozuk olduğunun belirtildiği, aynı tarihli tutanak ile sökülen sayacın sayaç tamir bakım ve ayar servisine gönderildiği, ... raporunda ise muayene sonuçlarına göre ilgili sayacın Bakanlık mühürlerinin sağlam olduğu, sayaca müdahale edilmediğinin tespit edildiği, yine dosya içinde mevcut farklı tarihlerde tutulan sayaç kontrol tutanaklarında ise sayacın arızalı olduğu ve tüketilen enerjiyi sağlıklı kaydetmediğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Ancak, söz konusu sayaç değiştirme tutanakları ve sayaç muayene raporları incelendiğinde de görüleceği üzere sayacın bozuk olduğu ve tüketilen enerjiyi sağlıklı kaydetmediği tespit edildiğine göre, olayda irdelenmesi gereken yönetmelik hükümlerinin 19 ve 20. madde hükümleri olduğu kuşkusuzdur. Ancak, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu incelendiğinde ise, ... 19. ve 20. maddelerine göre değerlendirme yapılmadığı, normal tüketim üzerinden hesaplama

./..

-3-

yapıldığı anlaşılmaktadır. İlgili sayacın doğru tüketim kaydetmediği dosyadaki tutanaklar ve sayaç değiştirme raporlarından anlaşılmakla bu çerçevede mümkünse davacı abonenin geriye dönük ihtilafsız döneme ait tüketim ekstrelerinin de dosyaya celbi sağlanarak,

alanında uzman başka bir 3'lü bilirkişi heyetinden Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle söz konusu olayda davacı abonenin sayacındaki fiili durumun yönetmeliğin 19.maddesinde düzenlenen “sayacın tüketim kaydetmemesi” hükmü çerçevesinde mi, yoksa 20.maddesinde düzenlenen “sayacın doğru tüketim kaydetmemesi” hükmü çerçevesinde mi değerlendirilmesi gerektiği tespit edilerek ilgili yönetmelik hükümlerinin olaya doğru şekilde uygulanması,

daha sonra toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş; davacı abonenin geriye dönük ihtilafsız dönem tüketim ekstrelerinin dosyaya celbi sağlanarak, önceki bilirkişi heyeti dışında alanında uzman 3'lü bilirkişi heyetinden yukarıda ifade edilen hususları içerir rapor alınması suretiyle hüküm tesisi yoluna gitmek olmalıdır.

...