Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/8586 K.2016/9844

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde;davalı hakkında tanzim olunan kaçak tutanağına istinaden tahakkuk eden borcun ödenmemesi üzerine ,müvekkili şirketin,kaçak elektrik bedelinin tahsili için.... Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davalı aleyhine 9.779.88 TL toplam alacak miktarı üzerinden icra takibi yaptıklarını, davalının düzenlenen ödeme emrine itiraz ettiğini, itirazın yersiz olduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının alacağının %40 dan az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, davalının dava konusu ....... esas sayılı takip dosyasına itirazın kısmen iptali ile 5.421,32 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte takibin devamına ve asıl alacak olan 5.421,32 TL üzerinden % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen bedelin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı ve davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

1-Davacı vekilinin, temyiz itirazları yönünden,

Davalının, abone olmadan ve yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden enerji tüketmesi eyleminin kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu, tutanak tarihinde yürürlükte bulunan ... Yönetmeliği hükümlerine göre kaçak elektrik bedeli hesabı yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

./..

-2-

Bununla birlikte ,... faturalarından alınması gereken katma değer vergisinin (...) düzenlendiği ... Yönetmeliği'nin 9.maddesinde; tarife tespitinde yer almayan ve elektrik enerjisi tüketiminin... başına tahsil edilmesi gereken ve Kanunlarla belirlenmiş olan vergi (...) resim ve harcın, teşekkül veya şirket tarafından ayrıca faturalara ilave edilerek tahsil edileceği, düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, davacı kurum sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davalı taraf ise, sözü edilen hizmetten sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın karşılıksız ve kaçak olarak elektrik enerjisinden yararlanmış bulunmaktadır.

O halde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak kaçak kullanım halinde “sözleşme benzeri" bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmeli ve davacı idarenin bu gibi durumlara ilişkin olarak belirlediği kurallara uygun bedelin davalı tarafından ödenmesi gerekir. Bu sonuç için sunulan edimden davalının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterli görülmelidir.

Ancak eldeki davada davacı icra takibinde 5.421.30 TL asıl alacakla birlikte 19.08.2004 – 24.04.2007 dönemi için 3.693.71 TL işlemiş faiz ve 664.87 TL KDV. olmak üzere toplam 9.779.88 TL'nin tahsilini istemiştir.

Bilirkişi salt kaçak elektrik tüketim bedelini hesaplanmış, kaçak tahakkuku yönünden işlemiş faiz ve KDV hesaplamasını yapmamıştır.Mahkemece de bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Ne var ki Yargıtay'ın kararlılık kazanmış içtihatlarında da belirtildiği üzere gecikme cezası faiz niteliğindedir. Takip konusu alacak kaçak elektrik tüketim bedelinden eş söyleyişle haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle kaçak elektrik tutanağının düzenlendiği tarihten (eylem tarihinden) itibaren yasal faiz istenebilir. Nitekim davacı yanda 19.08.2004 – 24.04.2007 dönemi için yasal faiz talebinde bulunmuştur.

O halde mahkemece dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile talep edilen dönem için işlemiş yasal faiz ve ...miktarı hesaplanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Davalı vekilinin,temyiz itirazları yönünden,

İİK. 67/2.maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının dava ederek haklı çıkması zorunludur. Borçlunun kötüniyetle itiraz etmiş olması yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatına, işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı alacağın likit ve belli olması gerekir. Borçlu, yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve belli olduğunun kabulü gerekir. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir.

Alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi için, mahkemenin borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar vermesi gerekir. Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi ile takip tarihine göre itiraz olunan alacağın likid (muayyen)-belirli olup olmadığına bakmak gerekir. Likit alacaklarda alacak miktarı belirlidir. Borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını belirlemek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinebilecek durumdadır.....madde hükmünün amacı, borçluolduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (...).

./..

-3-

Somut olayda, uyuşmazlığın haksız fiile dayalı olduğu, dava konusu kaçak elektrik bedelinin belirlenmesinin yargılama ve bilirkişi incelemesi gerektirdiği, alacağın likit ve muayyen olmadığı anlaşıldığına göre, mahkemece; icra inkar tazminatına karar verilmesi doğru görülmemiştir

...