Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/9020 K.2018/216

Taraflar arasındaki ... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar; ... de elektriğin sürekli gelip gitmesi üzerine müşterek ... arı ... ’ın elektriği tamamen kesmek için ... ... sunda bulunan ayırıcı kolu indirmeye çalıştığı sırada ... akımına kapılarak vefat ettiğini, davalı kurumun gerekli bakım, kontrol ve denetimleri yapmadığını, davalının sorumlu olduğunu belirterek; fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla davacılar için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi ... ın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş

Davalı vekili vasıtasıyla verdiği cevapta; Müvekkiline izafe edilebilecek bir kusur bulunmadığını, davanın zaman aşımına uğradığını, husumetin yanlış tercih edildiğini, kusurlarının bulunmadığını belirterek öncelikle davanın husumet ve zaman aşımı yönünden, mahkeme aksi fikirde ise esastan reddine karar verilmesini istemiş, delil olarak savcılık dosyası, tanık beyanları, bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

Mahkemece; dava konusu olay nedeniyle soruşturma aşamasında alınan rapora göre tüm kusurun müteveffada olduğu, takipsizlik kararına baba davacı ...'ın itiraz etmediği, 4 yıl 2 ay sonra iş bu davanın açıldığı, ... direğinin yönetmeliğe uygun olduğunu, davalı kurumun herhangi bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, Borçlar Kanununun 58. (yeni 69.) maddesine dayanan ... isteminden ibarettir. Borçlar Yasasının 58/1.maddesi gereğince imal olunan bir şeyin sahibi o şeyin korunmasındaki kusurundan dolayı oluşan zararlardan kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince sorumludur. ... nakil hatları da maddede belirtilen imal olunan şey kapsamında olduğundan ... nakil hattının sahibi bu tesisin korunmasından, bu bağlamda bakım eksikliğinden doğan zarardan kusursuz olarak sorumludur.

BK. m. 58'de öngörülen sorumluluğun söz konusu olması için, yapı eserinin yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden bir zarar doğması gerekir. Anılan maddedeki sorumluluk kusura dayanmayan kusursuz sorumluluk hallerinden olup, yapı eseri sahibi ancak davacının kusuru, üçüncü kişinin kusuru ve mücbir sebebin varlığının ispatı halinde sorumluluktan kurtulabilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1.fıkrasında "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..."sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür. Aynı yasanın 12. maddesinde ise, "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişi tacir denir" şeklinde tacir sıfatı tanımlanmıştır.

26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli ... Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2. maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5. maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1. fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır". şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 19. maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Dosyanın incelenmesinde; mahkemece verilen ara kararla; ... yargı çevresinde ayrı bir Ticaret Mahkemesi bulunmaması nedeniyle davaya Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılmasına karar verildiği görülmektedir.

Davacıların, ... arının ... akımına kapılarak vefat ettiğini belirterek ... talebinde bulundukları, bu haliyle ... ın kaynağı, haksız eylem ve kusursuz sorumluluk olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olmadığı ve genel mahkemelerin görevli olduğu anlaşılmaktadır.

O halde; mahkemece, yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar gözardı edilerek, davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme ile Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılıp sonuçlandırılması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

2-)Bozma nedenine göre, davacıların ve davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.