Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/9636 K.2016/15652

Taraflar arasındaki yoksulluk nafakasının kaldırılması davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili ile davalının ... 5. Aile Mahkemesinde boşandıklarını, bu hükümle müşterek çocukların velayetinin müvekkiline verildiğini, davalı lehine de aylık 300,00 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, davalının çalışmaya başladığını ancak çalıştığı iş yerinde nafakanın kesilmesinden korktuğu için sigortalı göstermediğini, müvekkilinin çocukların bakımı ile ilgilendiğini, maddi sıkıntı yaşadığını, yoksulluk nafakasını ödeyemediğini, bu nedenlerle hükmedilen nafakanın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; davacının iddialarını kabul etmediklerini, müvekkilinin iş buldukça çalıştığını, düzenli ve sabit bir işi ve gelirinin bulunmadığını, müşterek çocukları ile müvekkilinin ilgilendiğini, ekonomik durumunun iyi olmaması nedeniyle çocukların velayetini alamadığını, bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava; yoksulluk nafakasının kaldırılması istemine ilişkindir.

TMK’nun 176/3.maddesi uyarınca; irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılır.

Davacı; yukarıdaki yasa hükmü gereğince; davalının yoksulluğunun zail olduğu iddiasıyla nafakanın kaldırılmasını istemektedir. Bu durumda, öncelikle yoksulluk kavramı üzerinde durmak gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.10.1998 tarih ve 1998/2–656–688 sayılı kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir.

Hemen belirtmek gerekir ki; Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik kararlarında "asgari ücret seviyesinde gelire sahip olunması" yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu kabul edilmediği gibi asgari ücretin üzerinde gelire sahip olunması da yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu olarak kabul edilmemiştir. (HGK.07.10.1998 gün, 1998/2–656 E, 1998/688 K. 26.12.2001 gün 2001/2–1158–1185 sayılı ve 01.05.2002 gün 2002/2–397–339 sayılı kararları). Bu durumda, ancak nafakanın miktarını tayinde etken olarak dikkate alınmalıdır.

Dosyanın incelenmesinde; tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırmalarına göre; davacının fabrikada işçi olarak çalıştığı, anne-babası ve müşterek çocuklarla birlikte oturduğu, davalının pastane imalatında çalıştığı, aylık 500 TL geliri olduğu görülmektedir.

Nafaka alacaklısı kadının, aldığı ücretin yukarıda belirtilen zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılaması beklenemez. Başka bir anlatımla, davalının eline geçen toplam gelir miktarı, onu yoksulluktan kurtaracak mahiyette değildir.

Bu nedenle davalının geliri yoksulluğu ortadan kaldırmayıp, bu durumun sadece nafaka miktarının tayininde nazara alınacağı hususu gözetilmeksizin, davanın tümden kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde, mahkemece yapılacak iş; tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilip, nafaka takdir edilirken taraflar arasında mevcut olan denge durumu da dikkate alınarak, TMK'nın 4.maddesinde vurgulan hakkaniyet ilkesi gereğince, nafakanın uygun bir miktarda indirilmesine karar vermek olmalıdır.