Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/971 K.2017/855

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş, hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı ...... .... AŞ. vekili tarafından istenilmekle, daha önceden belirlenen 07.02.2017 duruşma günü için tebligat üzerine temyiz eden davalı ...... .... AŞ. vekili Av.... ...., davalılar .... .... ....ve ... ... vekili Av.... .... geldi. Aleyhine temyiz olunan davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat ....00' e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; tedarikçi olan davalılar ....... ... ...... ile ...... .... AŞ. nin, elektrik abonesi olan davacıdan düzenlediği faturalar ile hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak bedeli tahsil ettiklerini, davalı ... ......'ın ise bölgenin dağıtım şirketi olması nedeniyle diğer davalılar ile birlikte alınan bu bedelden sorumlu olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik ....000 TL kayıp-kaçak bedeli ve bu bedel üzerinden alınan KDV'nin işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ........2015 tarihli dilekçesi ile istemini 75.667,72 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... ...... vekili; davanın perakende satış faaliyetlerine ilişkin olması nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ....... ... ...... vekili; davaya konu kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu, kaldı ki taraflarca imzalanan sözleşme ile dava konusu bedellerin tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...... .... AŞ vekili; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan 01.04.2013 tarihli sözleşme ile yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olarak kararlaştırıldığını, bu nedenle davanın yetki yönünden reddinin gerektiğini, esas yönünden ise tacir olan davacının, süresi içinde itiraz etmediği fatura bedellerinin içeriğini kabul etmiş sayıldığını, ayrıca kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat ve imzalanan sözleşme çerçevesinde davacıya yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; sözleşmenin ifa yerinin ... olduğu gerekçesi ile yetki itirazı reddedildikten sonra yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

...-)Davalı ...... .... AŞ.nin yetkiye yönelen temyiz itirazlarının incelenmesinde;

01.....2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nun “yetki sözleşmesi” başlıklı .... maddesi; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”hükmünü içermektedir.

Açıklanan bu madde hükmüne göre, taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, dava, yalnızca yetki sözleşmesi ile belirlenen (yetkili) mahkemede açılır. Bu durumda, yetki sözleşmesi, kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile davalı ...... .... AŞ tarafından imzalanan 01.04.2013 tarihli sözleşmenin 31.maddesinde; sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıkların çözümünde ... Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır.

Bu durumda, mahkemece; yasal süresi içinde ileri sürülmüş olan yetki itirazının kabulü ile davalı ...... .... AŞ yönünden yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yetki itirazı reddedilmesi, usul ve yasaya aykırıdır.

...-)Davalılar ....... ... ...... ve Akdeniz ......'ın temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

... ... Genel Kurulu'nun ....05.2014 tarih ve 2013/...-2454 Esas 2014/679 Karar Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin ...'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden

tahsili yoluna gitmenin ... devleti ve ... düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf ... devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, ... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada ....06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (geçmişe etkili) 6719 sayılı kanunun .... maddesi ile 6446 Sayılı kanunun .... maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen .... bend ile.

"Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; ... heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek ...

Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ...'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde ...; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde ...; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında ... nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun ...., geçici .... ile .... maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

...-) Bozma nedenine göre, davalıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.