Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/9763 K.2017/16928

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, kendisi ile davalı arasında toplam 24 dönümlük tarlaların ortak pancar ekimi konusunda 'ortaklık sözleşmesi' yapıldığını, masraflar ve işletmesi davalıya ait olacak ürünün yarı yarıya pay edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının ekmiş olduğu tarlalar nedeniyle kendisine hiçbir ödeme yapmadığını, davalıdan olan 4.000,00 TL'lik alacağının tahsili için ... İcra Müdürlüğü’nün 2014/68 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptığını, davalının 10/07/2014 tarihli dilekçeyle itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, davalının itirazında haksız olduğunu ileri sürerek,icra takip dosyasına yapılan itirazın kaldırılmasını ve en az %40 inkar tazminatının davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davacı ile aralarında sözleşme yaptıklarının doğru olduğunu, sözleşmenin davacı ile dava dışı Hamza Deniz arasında yapılması gerekirken davacının kendisini sağlama almak amacıyla sözleşmeyi kendisiyle yaptığını, söz konusu tarlada kendisinin hiçbir pancar ekim dikim işi yapmadığını ve yapılan pancar ekim dikim işine de karışmadığını, işi yapan ve ürünleri hasat eden asıl sözleşme yapılması gereken kişinin dava dışı ... olduğunu, bu duruma o mahalde çalışan tüm tarla sahiplerinin ve çalışanların tanık olduğunu,

kendisinin davacıya hiçbir borcunun olmadığını,üstelik davacının tarlalarındaki ürünleri için kendi cebinden 5.000.00 TL masraf yaptığını, şayet kabul etmemekle beraber davacı ile aralarında bir alacak ve borç ilişkisi var kabul edilecekse de, alacaklı tarafın kendisi olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/68 E. sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın ana para yönünden 3.947,43 TL'lik kısmının iptali ile 11/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline; fazlaya ilişkin istemin reddine; icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava; adi ortaklık ilişkisinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Adi ortaklık sözleşmesi; iki yada daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmeler olup, (TBK. 620/1 md.) bu sözleşme türü Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bu nedenle, adi ortaklığın feshi ve tasfiyesine ilişkin davalara bakma görevi de genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerine aittir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir ve taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Somut olayda;... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 12.09.2014 tarih ve 2014/121 E. 2015/9 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki ilişkinin hasılat kirasından kaynaklandığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu (görev) yönünden davanın reddine karar verildiği ve bu kararın temyiz edilmeden 23.03.2015 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosyanın ... Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderildiği ve mahkemece de işin esasına girilmek suretiyle yukarıda ifade edildiği gibi davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki mahkemece,taraflar arasındaki uyuşmazlığın hasılat kirası ilişkisinden değil de adi ortaklık ilişkisinden kaynaklı olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken,yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilmek suretiyle hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre, davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.