Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/9984 K.2018/1733

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kabulüne yönelik olarak verilen hüküm davalı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 27.02.2018 tarihinde taraflardan kimsenin gelmemiş olması nedeniyle işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı şirket aleyhine kayıp-kaçak bedellerinin istirdatı istemiyle açmış olduğu davanın 07.03.2013 gün ve 2011/185 E. 2013/72 K. sayılı ilam ile reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay tarafından onararak kesinleştiğini, akabinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından kayıp-kaçak bedelleri hakkında verilen 2013/7-2454 E. 2014/679 K. sayılı ilam ile lehine bir hak doğduğunu, bu nedenle kesinleşen davanın yargılamasının iadesi ile istirdat isteminin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; talebin kabulü ile 07/03/2013 karar tarihli ve 24/12/2013 kesinleşme tarihli 2011/185 Esas 2013/72 Karar sayılı kararın ortadan kaldırılmasına, kararın UYAP'a kaydedilerek alınacak yeni esas numarası üzerinden yargılamanın yenilenmesine dair verilen 07.01.2015 günlü karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 02.04.2015 günlü ve 2015/2914 E. 2015/5557 K. sayılı ilamı ile;

(...Yargılamanın iadesi isteği, HMK’nun 374 ve devamı maddelerinde açıkça vurgulandığı üzere hukuki niteliği itibariyle bağımsız bir dava olarak açılıp incelenir. Yargılamanın iadesi davasının; mutlaka, duruşma yapılarak incelenmesi gerekmektedir. Mahkemenin, dosya üzerinde inceleme yaparak, yargılamanın iadesi talebini karara bağlaması (yargılamanın iadesi sebeplerinden birinin mevcut olmaması halinde bile) caiz değildir.

Tarafların ...üne uygun olarak duruşmaya davet edilip dinlendikten sonra yargılamanın iadesi davasının mesmu (dinlenmeye değer) olup olmadığını kendiliğinden araştırması gerekir. (Prof, Dr. ..., Medeni ... Hukuku, 23. Baskı, sayfa 700 vd.) (...)Yargılamanın iadesi istemi üzerine hakim, 23.5.1956 gün ve 8/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, HMK’nın 27. (HUMK 73.) maddesinde öngörülen yönteme uygun biçimde taraflara iddia ve savunmalarını bildirmeleri ve belirlenen günde oturuma gelmeleri için davetiye gönderip, duruşma yapmadan, yargılamanın iadesi isteği hakkında hüküm kuramaz.

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıda açıklandığı şekilde ...î işlemlerin yerine getirilmesinden sonra, yargılamanın iadesi talebinin mesmu (dinlenmeye değer) olup olmadığının araştırılıp, sonucu dairesinde hüküm tesis edilmesi gerekirken; daha evvel verilip kesinleşen dosya üzerinde, tarafları duruşmaya davet etmeden ek karar ile mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir...)

Gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamına uyan mahkemece, dava dilekçesi davalı şirkete tebliğ edilmiştir.

Davalı şirket; yargılamanın iadesi şartlarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile 07/03/2013 gün ve 2011/185 Esas 2013/72 Karar sayılı kararın ortadan kaldırılmasına, 91.118,96 TL kayıp-kaçak bedelinin; 15.000 TL'lik bölümünün dava tarihinden, 76.118,96 TL'sinin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yoludur ve sebepleri HMK'nun 375. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Bu sayılanlar dışındaki bir nedenle yargılamanın iadesi talep edilemez. Davacı da kanunun 375/1-ğ maddesinde yer alan; "Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması." hükmüne dayanmıştır.

Yukarıda açıklanan bu yargılamanın iadesi sebebinin; kesin hüküm veya kesin delil olarak hükme esas alınan bir başka mahkeme ilamının, yine kesinleşmiş başka bir hükümle tamamen ortadan kalkması durumunda uygulanma olanağı bulunmaktadır. Zira, bu durumda, karara esas alınan hüküm ortadan kalkmış ve kararın dayanağı kalmamıştır.

Yargılamanın iadesi istenilen davada; davacı 3 ayrı abonelik nedeniyle alınan kayıp-kaçak bedellerinden şimdilik 15.000 TL'nin (23.07.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile 91.118,60 TL'nin) ticari fazi ile birlikte davalıdan tahsili talep etmiş, mahkemece; üretilen elektriğin maliyetinin tüketicilere yansıtılmasının faaliyetin doğal sonucu olduğu, fiyatlandırmanın ... tarafından düzenlendiği,

bu fiyatlandırma ilke ve kuralları nedeniyle davalı şirketin sorumluluğunun olamayacağı, alınan gerekçeli, bilimsel ve denetlenebilir mahiyetteki bilirkişi ek raporuna göre davalı şirketin davacıdan akdedilen elektrik abonelik sözleşmesi çerçevesinde ... fiyatlandırma ilke ve kurallarına uygun olarak kayıp kaçak bedeli tahsil ettiği gerekçe gösterilerek, 07.03.2013 gün ve 2011/185 E.-2013/72 K. sayılı ilam ile dava reddedilmiş, karar Yargıtay denetiminden geçerek 24.12.2013 tarihinde kesinleşmiştir.

Eldeki davada; davacı, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelleri hakkında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen 2013/7-2454 E. 2014/679 K. sayılı ilam ile lehine bir hak doğduğunu ileri sürmüştür. Ancak, yargılamanın iadesi istenilen davada; yukarıda da açıklandığı üzere, bir başka mahkeme hükmü esas alınarak karar tesis edilmemiştir. Diğer bir anlatımla, HMK'nun 375/1-ğ maddesinde ifadesini bulan yargılamanın iadesi sebebi oluşmamıştır.

Buna göre, mahkemece; şartları oluşmayan yargılamanın iadesi isteminin dinlenemeyeceği gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde kabul kararı verilmesi ... ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.