Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/11319 K.2018/9088

.......

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davacı ..... tarafından açılan davanın aktif husumetten reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumetten reddine, davacı ... mirasçıları ... ve ... tarafından açılan davanın reddine, davacı ... mirasçısı ... tarafından açılan davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı ..., davalılar ile aralarında 01.01.2002 başlangıç tarihli on yıl süreli kira sözleşmesi bulunduğunu, kiralananın kaba inşaat halinde kiralanarak okul haline getirildiğini, bir kısım sebeplerden ruhsat alamayınca davalılardan ...'ın kiralananın anahtarını değiştirdiğini ve kiralanan taşınmazı işgal ettiğini belirterek dava konusu taşınmazın okul durumuna getirebilmesi için yaptığı faydalı masraf bedelinden fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 6.500.-TL 'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, 19.04.2012 havale tarihli dilekçesi ile dava değerini 64.233.-TL 'ye ıslah etmiştir.

Davalılar, kira sözleşmesinde kiraya verenin davalılardan ... olduğunu belirterek davalılardan ... aleyhine açılan davanın pasif husumetten reddini, davacı ... ile aralarında husumet bulunmadığını belirterek adı geçen şirket tarafından davalılar aleyhine açılan davanın aktif husumetten reddini, kiralananın noksansız olarak davacı kiracıya teslim edildiğini, ayrıca alacak talebinin de zaman aşımına uğradığını bildirerek davanın reddini dilemişlerdir.

./.. -2-

Mahkemece, davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacı ... mirasçıları ... ve ... tarafından açılan davanın reddine, davacı ... mirasçısı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile 6.500,00 TL. alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 57.733,00 TL. alacağın ise ıslah tarihi olan 19/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesine göre; “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

Oturum gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde, gün tespit ettirilmemiş ise son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle birinci fıkra hükmü uygulanır.

Yukarıdaki fıkralar hükmü gereğince; dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağrı kağıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur.

Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, yeni bir dava sayılmaz.

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

Birinci ve ikinci fıkralar gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır” hükmünü içermektedir.

Öte yandan 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun konu ile ilgili 150'nci maddesi ise ; " (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir....

(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılamamış sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

O halde; Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan HUMK'nın 409/son ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 150/6. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonrasında yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağı, aksi halde HMK 150/6 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılacağına karar vermek gerektiği hususunda duraksamamak gerekir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ilk takipsizlik nedeniyle dosyanın 17.10.2006 tarihinde işlemden kaldırıldığı, 29.05.2007 tarihinde dosyanın ikinci kez ve 27.09.2011 tarihinde ise üçüncü kez takipsiz bırakıldığı, bu halde ilk yenilemeden sonra davanın birden

....

fazla kez takipsiz bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, mahkemece iş bu dava ile ilgili HMK 150/6. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam ederek işin esası hakkında hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır. 2-) Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

......