Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/12963 K.2017/12640

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalının müvekkili şirketlerinin elektrik abonesi olduğunu,kayıp kaçak vb.bedellerin ilgili yasa ve yönetmelikler gereği davalıdan tahsil edildiğini ileri sürerek; söz konusu bedellerin davalıya iadesine yönelik Kaynarca Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı’nın 09.07.2012 tarih ve 2012/5 no’lu kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece; 06.02.2013 tarih ve 2012/190 E. 2013/20 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş,hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi neticesinde;Dairemizin 15.05.2014 tarih ve 2014/439 E. 2014/7536 K. sayılı ilamı ile davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sürecinde 06.11.2014 tarihli celsede kurulan ara karar ile önce bozmaya uyulmasına karar verilmiş,sonrasında ise 07.05.2015 tarihli ara karar ile bozmaya uyma yönündeki ara karardan dönülerek bozma ilamına direnilmesine karar verilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Direnme kararının davacı tarafından temyiz edilmesi neticesinde ise; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 30.03.2016 tarih ve 2015/3-3827 E. 2016/452 K. sayılı ilamı ile yerel mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda işlem yapılması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği görülmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun bozma ilamı neticesinde yapılan yargılama sonucunda ise ;mahkemenin 01.03.2017 tarih ve 2016/174 E. 2017/21 K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin davacı tüketiciye iadesi talebine yönelik verilen Kaynarca Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı’nın 09.07.2012 tarih ve 2012/5 no’lu kararının iptali istemine ilişkindir.

Yukarıda da açıklandığı üzere; mahkemece, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 30.03.2016 tarih ve 2015/3-3827 E. 2016/452 K.sayılı bozma ilamına uyularak karar verilmiştir.

Bu aşamada usulü kazanılmış hak müessesinin açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK).

Mahkemenin bozmaya uymasından, eş söyleyişle usulü kazanılmış hakkın doğmasından sonra o konuda yeni bir kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak, hukukça değer taşımayacaktır. Bir başka ifadeyle, sonradan çıkan yeni kanunun, mahkemelerde ve Yargıtay’da görülmekte olan bütün dava ve işlere uygulanması, dolayısıyla usulü kazanılmış hakkın gerektirdiği yönde değil, yeni kanun kapsamında inceleme yapılarak hüküm verilmesi gerekecektir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.10.2010 günlü 2007/5-11 E. 2010/541 K., 27.10.2010 günlü 2008/5-13 E. 2010/545 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir).

Nitekim, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada geçmişe de etkili olan 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile.

"Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, artık usulü kazanılmış hakkın gerektirdiği yönde değil, sonradan çıkan ve 17.06.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6719 sayılı “Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” çerçevesinde inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği açıktır.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak halen devam eden davalarda da uygulanması gereken hükümler içeren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmekte olup, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2-) Bozma nedenine göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.