Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/1338 K.2017/12720

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davalı tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 26.09.2017 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davalı vekili Av.... geldi. Karşı taraf davacı vekili Av. ... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; ... İli, ... Caddesindeki işyerinin 15.07.2007 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile davalı kiracıya kiraya verildiğini, ödenmeyen kira bedellerinin tahsili için ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3457 E.sayılı dosyası ile başlatılan takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı borçlunun icra takibine itirazının kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacı ile yapılan 15.07.2007 başlangıç tarihli sözleşmede, davalı kiracının kira bedelinin %40'ını ödeyeceğinin kararlaştırılmasına rağmen davacı tarafından tüm kira bedelinin talep edildiğini, ayrıca davacı ile aralarında cari hesap ilişkisi olduğunu ve bu hesaptan alacaklı olduklarından kira bedellerininde bu hesaptan takibi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 77.249,60 TL asıl alacak ve 266,67 TL işlemiş faiz alacağına ilişkin itirazın iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına ve asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 15.07.2007 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli, aylık 14.000 USD kira bedelli kira sözleşmeleri konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. 15.07.2012 tarihli protokol ile kira bedeli 14.550 USD olarak belirlenmiştir. Sözleşmede; "... söz konusu İşyerini kullanma karşılığı ... 'ya her ay, ... tarafından İşyeri Sahibine ödenecek olan aylık kira bedelinin (%40)'ı oranındaki bedeli ödeyecektir.

Söz konusu oran; ... ile İşyeri Sahibi arasında imzalanmış olan sözleşmeden kaynaklanan kira bedelini aşmamak koşulu ile her zaman ... tarafından arttırılabilir, Söz konusu artış, ... tarafından BAYİ’ye bildirilecektir. ... tarafından; tüm bayilerin aktivasyon performanslarına, hizmet kalitesine ve cihaz bulunurluğuna yönelik olarak değerlendirme çalışması yapılacaktır.

Söz konusu çalışma kapsamında; her 3 ayda bir bayilerin yukarıda belirtilen kriterlere göre performanslarına bakılacak olup, her 3 aylık dönem sonunda alınan sonuca göre Hizmet Kalitesi Puanı, Cihaz Bulunurluğu ve Aktivasyon Hedef Gerçekleştirme oranlarının ekte belirtilen rakamların altında kalması durumunda, bir sonraki 3 aylık dönemde bayiden tahsil edilecek bedel, toplam kira bedelinin (%55)’ine çıkarak;

üst üste 2. Üç aylık dönemde Bayi’nin bu rakamların altında kalması durumunda, bir sonraki 3 aylık dönemde kira bedelinin (%75)'i bayiden tahsil edilecek üst üste üç aylık dönemde de Bayinin bu rakamların altında kalması durumunda üç aylık dönemde kira bedelinin tamamı bayiden tahsil edilecektir.

Bayinin kriterleri yakaladığı 3 aylık dönemden sonraki 3 aylık dönemde kira bedelinin %60’ı ... tarafından karşılanacaktır. ... ’nın söz konusu oranlarda tek taraflı olarak değişiklik yapma hakkı saklıdır. Bayinin 1 yıl içerisinde iki kez belirlenen kriterlerin altında kalması halinde; ... işbu sözleşmeyi feshederek bayiyi işten çıkarma ve işletmesini başka bir bayiye verme hakkına sahiptir.

Böyle bir durumda bayinin ... ’dan herhangi bir hak yada alacak talebi olmayacaktır." kararlaştırılmıştır. Tarafların Özgür iradesi ile kararlaştırılan bu şart geçerli olup tarafları bağlar.

Davacı, takip talebinde 01.10.2014 ve 01.11.2014 tarihli 38.624,80 TL lik faturalara dayalı 77.249,60 TL ve 2.219,08 TL lik işlemiş faiz talebinde bulunmuştur. Davalı tarafça kira sözleşmesine göre kira bedelinin %40'ından sorumlu olduğunu savunmuş, davacı ise davalının sözleşme şartlarına aykırı davranması nedeniyle kira bedelinin tamamından sorumlu olduğunu iddia etmiştir.

Mahkemece, davalının sözleşme şartlarını yerine getirip getirmediği üzerinde durulmadan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Oysaki kira sözleşmesinde, davalı kiracının kira bedelinin %40'ından sorumlu olacağı, ancak belirli kriterlerin yerine getirilmemesi durumunda kiracının sorumlu olacağı kira miktarının artırılacağı kararlaştırılması karşısında, tarafların ticari defterleri ve delilleri değerlendirilerek bu hususta uzman bilirkişi raporu alınarak davalı kiracının kira bedelinin ne kadar kısmından sorumlu olması gerektiği belirlenmeli ve taraflar arasındaki cari hesap alacağına ilişkin ...

13. İcra Müdürlüğünün 2015/15545 esas sayılı takip dosyası da getirtilerek davalının takas mahsup talebi konusunda olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.