Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/13958 K.2018/1420

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; tarımsal sulama abonesi olduğunu, davalı tarafından 46.356,10 TL endeks esaslı olmayan ek tahakkuk yapıldığını, bu meblağın fahiş olduğunu ileri sürerek, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, davacının 07/03/2013 tarih ve 69042 nolu fatura kapsamında davalıya 46.021,87 TL borçlu olmadığının (334,23 TL borçlu olduğunun) tespitine, dair verilen kararın davalı tarafça temyizi üzerine Dairemizin 02.04.2015 tarihli ve 2014/12305 E., 2015/5479 K. sayılı ilamı ile "somut olayda; ... ve ...

Şube Müdürlüğünün 07.01.2013 tarihli sayaç inceleme raporunda, sayaç mühürleri sağlam olduğu, müdahale izi bulunmadığı, 2011 ve 2012 yılllarında çok uzun süre gerilim kesintisini gösteren kayıtlara rastlandığı, bu zaman zarfında abonenin faal olduğunun tespiti halinde tahakkuk yapılabileceği açıklanmıştır. Mahkemece, ... ve ...

Şube Müdürlüğünün anılan sayaç inceleme raporunda açıklanan şekilde, belirtilen zaman zarfında abonenin faal olup olmadığı, ilgili kurumlardan ve gerekirse zabıta araştırması yapılarak tespit edilmeden; alınan bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmiştir.

Hal böyle olunca, sayaç inceleme raporunda belirtilen zaman zarfında abonenin faal olup olmadığının tespiti yapıldıktan sonra; dosyanın, önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak ve aralarında ziraat ve elektrik mühendisi bilirkişilerin de bulunduğu üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği elektrik bedelinin, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli yeni bir rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, davacının 07/03/2013 tarih ve 69042 nolu fatura kapsamında davalıya 23.736,24 TL borçlu olmadığının (22.619,86 TL borçlu olduğunun) tespitine, karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Sayacın tüketim kaydetmemesi" başlıklı 19.maddesinde.

"Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin tespiti halinde varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir.

Tahakkuka esas süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 12 ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz. Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yapılan tahakkuk işleminde sayacın tüketim kaydetmediği dönem birim fiyatları kullanılır ve gecikme zammı uygulanmaz. Müşterinin talep etmesi durumunda söz konusu miktar tahakkuk süresi kadar eşit taksitler halinde ödenir.

İkili anlaşmalar kapsamında elektrik enerjisi tüketen bir müşterinin sayacının tüketim kaydetmemesi durumunda dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından bu madde kapsamında geçmiş dönem tüketimleri hesaplanarak ...’a bildirilir." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; ... ve ... Şube Müdürlüğünün 07.01.2013 tarihli sayaç inceleme raporunda, sayaç mühürleri sağlam olduğu, müdahale izi bulunmadığı, 2011 ve 2012 yıllarında çok uzun süre gerilim kesintisini gösteren kayıtlara rastlandığı görülmüştür.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu incelendiğinde ise; 28.08.2012 tarihindeki bir günlük tüketimin sağlıklı ölçüldüğü ve bunun hesaplamada esas alınması gerektiği, sulama sezonunun 107 gün olduğu ve gerilim kesintilerinin bulunduğu günler gözetilerek 101 gün için tahakkukuk yapılması gerektiği belirtilerek hesaplama yapıldığı, ancak bu değerlendirmenin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 19. maddelerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, öncelikle, konusunda uzman 3 kişilik bilirkişi heyetinden Yargıtay ve taraf denetimine elverişli yeni bilirkişi raporu alınarak, söz konusu olayda Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 19.maddesinde düzenlenen “sayacın tüketim kaydetmemesi” hükmünün olaya doğru şekilde uygulanması, varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak,

yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanıp davalı kurumun davacı taraftan istemekte haklı olduğu gerçek alacak miktarının duraksamasız belirlenmesi, bu alacak miktarı belirlenirken tahakkuka esas sürenin doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 12 ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamayacağı, 2011 ve 2012 yıllarındaki uzun süreli gerilim kesintilerinin ... ve ...

Şube Müdürlüğünün sayaç inceleme raporu ile belgelendiğinin de gözetilmesi ve hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.