Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/1397 K.2017/1426

Taraflar arasındaki tahliye ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; davalının 01/11/2004 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiracısı olduğu ve tapuda İzmir ili, Konak ilçesi, ...mahallesi 1213 ada 64 parselde kayıtlı olan taşınmazın müvekkili tarafından 22/04/2014 tarihinde satın alındığını, kiracı tarafından eski malike ödenen 3 aylık döneme ait güncel kira parasının stopaj dahil 59.602,50TL olduğunu, gönderilen ihtara rağmen davalının 2014 Mayıs-Haziran-Temmuz aylarına ait kira parasını ödemediğini, davacının ödeme yapılmadan fatura düzenleme zorunluluğu olmamasına rağmen davacı tarafından davalı adına fatura düzenlenerek gönderildiğini,

ancak davalının ödeme yapmadığı gibi "fatura bedelinin kira bedelinden yüksek olduğunu" beyan ederek faturayı davacıya iade ettiğini, davacının ticari şirket olması sebebi ile kira bedeline KDV ilave etme yetkisinin olduğunu, davalı tarafından eski malike kira+stopaj olarak ödeme yapıldığını, stopajın kira parasına dahil olduğunu, bu miktara ayrıca KDV ilave edilmesi gerektiğini, bu sebeple davalının kendisinden stopaj talep edilemeyeceği iddialarının nazara alınamayacağını, ödeme yapmayan davalının temerrüdünün oluştuğunu beyan ederek davalının kiracısı olduğu taşınmazdan tahliyesine,

70.330,95TL kira parası ile dava tarihine kadar olan döneme ait 1.230,79TL işlemiş faizin ve 119,73TL ihtar masrafının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, kira bedelinin bugüne kadar ödenmemesinin nedeninin davacının fatura kesme yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması olduğunu, aynı yıl içinde eski malike ödenen kira parasının 60.462,53TL olduğunu, bu miktarda fatura gönderilmesi halinde ödeme yapılacağının ihtar edildiğini, davacı tarafından talep edilen bedelin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; kiracının stopaj sorumlusu iken, kiraya konu yerin satışı sonrasında stopaj ödenmesinin söz konusu olmayacağını, kiralayanın da stopaj vergisi ödeme mükellefiyetinin sona ereceğini, ancak stopaj yükümlülüğünün kalkması ile birlikte davacı şirketin KDV sorumlusu olacağını, stopaj sorumluluğu kalkınca kiracının ödemesi gereken miktarın brüt kira olduğunu, brüt kiranın ise bilirkişi raporuna göre 59.603,21TL olduğunu, bunun üzerine KDV eklendiğinde kiracının ödemesi gereken miktarın 70.331,79TL olacağını, davacı gerek asıl alacaktan gerekse işlemiş faizden azını talep ettiğinden taleple bağlı kalınması nedeni ile davacının kira alacağına yönelik davasının kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1)Davacının tahliyeye ilişkin temyiz itirazları yönünden;

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının davaya konu taşınmazdan tahliyesine karar verilmesini talep etmiş, ancak mahkemece davacının tahliye talebi hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmemiştir. Davacının tahliye talebi hakkında da hüküm kurulması gerekirken bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmemesi doğru değildir.

2) Davalının alacağa ilişkin temyiz itirazına gelince;

Hükme esas alınan 01.11.2004 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede kira bedeli aylık brüt 11.000-TL olarak belirlenmiş, her yıl devlet ihaleleri genelgesindeki artış oranını geçmeyecek şekilde artış yapılacağı ve kiralama ile ilgili her türlü vergi, resim, harç vs kiralayana ait olacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin 4. Maddesinde ise gelir vergisi kanunun 94.maddesine göre kira bedelinden vergi tevkifatı yapılması gereken hallerde mülk sahibine kira bedelinin gelir vergisi vs kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan kısmının ödeneceği düzenlenmiştir. Sözleşmeyi kiraya veren olarak dava dışı Ali Dönmez Boyalı imzalamış, davacı şirket taşınmazı 22.04.2014 tarihinde edinmiştir.

Davacı şirket satın almadan sonra brüt kira bedeli üzerine KDV de ekleyerek 01.05.2014 tarihinden itibaren kira bedelinin 47.682,00-TL net + 11.920,50-TL stopaj + 10.728,45-TL KDV olduğunu belirterek 3 aylık kira bedeli toplamı 70.330,95-TL tahsilini istemiştir. Kira sözleşmesinde aylık olarak belirlenen kira bedelinin brüt olduğu belirtildiğine göre aylık kira bedelinin net olarak ödenmesi gerekir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kiralayan şirket olduğuna göre davacı şirketin kira bedeli için fatura keserken kira bedeli üzerinden KDV’yi de ekleyerek kira bedeli talep edip edemeyeceği ve KDV’nin kira sözleşmesinde belirtilen net kira bedeli üzerinden mi yoksa brüt kira bedeli üzerinden mi hesaplanması gerektiğine ilişkindir.

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.10.2002 tarih ve 2002/19-712 E-2002/660 K sayılı içtihadında da belirtildiği gibi kiralayan kurumlar vergisine tabi ise kiracının stopaj değil KDV ödemesi gerekir. Kurumlar vergisine tabi davacı kira bedelini isterken net kira bedeli üzerinden %18 KDV hesaplamak zorundadır.

Mahkemece, yukarıda anlatılan ilkeler ışığında kiraya veren yönünden stopaj yükümlülüğünün kalkarak KDV yükümlülüğünün doğmuş olması dikkate alınarak ödenmesi gereken kira bedeli hesaplandıktan sonra sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.