Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/14089 K.2018/1208

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı,... Otelinin işletmecisi ve 382520 no.lu elektrik abonesi olduğunu, davalı ... ...'tan ölçüm dahil tüm hizmetleri, tedarikçi olan diğer davalı ... ...

San ve Tic A.Ş.den de bedeli karşılığı enerji hizmeti aldığını, davalı tarafın 2011 yılı Temmuz ayına ilişkin 31.07.2011 tarihli fatura ile 32.622,94 TL elektrik kullanım bedeli tahakkuk ettirdiğini, bu elektrik faturasına itiraz ettiğini; ancak, şirkete ait ölçü devresinin arızalı olduğunun ve sayacının bir süre eksik endeks yazması nedeniyle fark tahakkuk hesaplandığından bahisle itirazının reddedildiğini; bunun üzerine, ...

1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/133 D.iş sayılı dosyasıyla bilirkişi marifetiyle tespit yaptırdığını, tespit dosyasına verilen raporda faturada 122.194,50 Kw olarak gösterilen tüketimin 60.922 Kw'nın kullanılmadığının, ...

Kw değerinin kullanıma esas alınması gerektiğinin belirtildiğini, davalıların bu rapora itiraz ederek tahakkukta tenzili kabul etmediğini iddia ederek; şirket aleyhine tahakkuk eden 32.622,94TL fatura bedelinden tenzili gereken 60.922 Kw karşılığı bedelden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı ... ... San. ve Tic A.Ş. ve ... ... vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece; 09.12.2013 tarihli son bilirkişi raporuna itibar edilerek, davanın kısmen kabulü ile; davacının kullanımındaki 382520 no.lu elektrik aboneliğine ait 31.07.2011 tarih ve seri ...nolu faturadan dolayı davacı şirketin 1.065,31 TL borçlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan karar, Dairemizin 2014/19788 Esas – 2015/17730 Karar sayılı ve 11/11/2015 tarihli kararı ile; " ... Dava; elektrik abonesi olan davacı şirketin, ölçü devresinin arızalı olduğu ve sayacın bir süre eksik endeks yazdığından bahisle davalılar tarafından davacı aleyhine tahakkuk ettirilen 32.622,94TL fatura bedelinde yer alan 60.922 Kw karşılığı bedelden borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Mahkemece alınan 17.06.2013 tarihli ilk bilirkişi raporunda; davacının davaya konu fatura nedeniyle ödemesi gereken bedelin 26.157,03TL olduğu, 09.12.2013 tarihli son bilirkişi raporunda ise; davacının 1.065,31TL'den sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Mahkemece son rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur. Bu haliyle bilirkişi raporları arasında açık çelişki bulunmaktadır. Kural olarak, bilirkişi raporları arasında çelişki varsa hakim çelişkiyi gidermeden karar veremez. (HMK 266.md vd.) Somut olayda, mahkemece raporlar arasındaki çelişki giderilmeden eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Somut olayda davacıya ait sayacın davacı müdahalesi olmadan arızalandığı ve eksik tüketim kaydettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının sorumlu olacağı bedelin nasıl tahakkuk ettirileceği Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 19.maddesinde açıklanmıştır. Buna göre:

''Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin tespiti halinde varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir.

Tahakkuka esas süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 12 ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz.

Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yapılan tahakkuk işleminde sayacın tüketim kaydetmediği dönem birim fiyatları kullanılır ve gecikme zammı uygulanmaz. Müşterinin talep etmesi durumunda söz konusu miktar tahakkuk süresi kadar eşit taksitler halinde ödenir.''

O halde mahkemece; konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi kuruluna, tüm belgeleri ve önceki raporları incelettirip, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 19.maddesine göre çelişkileri de giderecek nitelikte rapor hazırlanması sağlandıktan sonra hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesis edilmelidir... " gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmuş, bilirkişi raporu hazırlatılmıştır.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, davacı şirketin kullanımındaki 382520 nolu elektrik aboneliğine ilişkin 31/07/2011 tarih ve seri ... nolu 32.622,94 TL miktarlı faturanın, 12.395,28.-TL miktarındaki kısmı yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

HMK.nun 266.maddesi hükmüne göre; Çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

HMK.nun 281.maddesinde ise; tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Somut olayda, iki elektrik mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi kurulu raporuna taraflar gerekçelerini de açıklayarak itiraz ettikleri halde itirazları karşılanmamış , anılan bilirkişi raporu üzerinden de mahkemece bizzat hesaplama yapılmış ve hüküm bu şekilde oluşturulmuştur. Bilirkişi raporuna yapılan itirazların karşılanmamış olması ve uzmanlık gerektiren teknik bir konuda mahkemece bizzat hesaplama yapılmış olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.