Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/14261 K.2018/2625

Taraflar arasındaki kiralananın ... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen hükmün süresi içerisinde davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ... ile aralarında 01.01.2006 başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesi bulunduğunu, davalıların site yönetim planına aykırı davrandığını, site içerisine paletli ve yüksek tonajlı iş ...lerinin girmesini sağlayarak yollara ve tretuarlara zarar verildiğini, yollara ve tretuarlara ... ve ... konularak bağımsız bölüme tahsis edilen alan dışını da işgal ettiklerini, site ortak alanında ... parçalarının sökülüp takılarak tamir ve bakımının yapıldığını, ... ... ve ... artıkların kanala verildiğini, davalıların akde aykırı kullanımları nedeniyle site ortaklarının ve diğer kiracıların rahatsız olduklarını,

akde aykırılığın komşular açısından çekilmez hal alması sebebiyle 10.02.2014 tarihli ihtarname ile bu hususun davalılara bildirildiğini belirterek sözleşmenin feshini ve davalıların kiralanandan ...ni istemiştir.

Davalılar, kira sözleşmesinin davacı ile davalılardan ....ve Tic.Ltd.Şti. arasında imzalandığını, ...'nun şirket yetkilisi olduğunu belirterek aleyhindeki davanın husumetten reddini, kiralananın sanayi sitesinde bulunduğunu ve site içerisinde benzer faaliyetlerde bulunulduğunu, zaten şirketin ana faaliyet konusunun iş ...leri olduğunu, yüksek tonajlı araçların taşıyıcı ile taşındığını, iddiaları kabul etmediklerini belirterek haksız davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür. Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuk sebepleri) kendiliğinden (re’sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar.

Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler. Üst mahkemede, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını, ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz (... ... Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK’na Göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s.472). Anayasa’nın 141. maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

Yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira, tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

Nitekim, 07.06.1976 gün ve 3/4-3 sayılı Yargıtay ... ... Kararının gerekçesinde yeralan “Gerekçenin ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimde geçerli ve yasal olması aranmalıdır. Gerekçenin bu niteliği yasa koyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek niteliği de tartışma götürmez bir gerçektir.” şeklindeki açıklama ile de aynı ilkeye, vurgu yapılmıştır.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiğini öngören Anayasanın 141/3.maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı ...nun 297. (Mülga HUMK.nun 388.) maddesi, işte bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir. Yine ...nun 27.maddesinin (HUMK.nun 73.m) 2. bendi “c” bölümünde de hukuki dinlenilme hakkının “Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini” de içerdiği açıklanarak bu husus vurgulanmıştır.

Öte yandan, mahkeme kararlarının taraflar, bazen de ilgili olabilecekleri başka hukuki ihtilaflar yönünden etkili ve bağlayıcı kabul edilebilmeleri, başka bir dava yönünden kesin hüküm, kesin veya güçlü delil oluşturup oluşturamayacağı gibi hukuksal değerlendirmeler de bu kararların yukarıda açıklanan nitelikte bir gerekçeyi içermesiyle mümkündür.

Somut olayda; Mahkemece gerekçede " davanın açılmasına yol açan işlemler itibariyle davalıların somut kusurlarından söz edilemeyeceğinden yargılama gideri ve harç bakımından sorumlu tutulmamalarına " karar verildiği halde, hükümde " davanın açılmasına davalılar sebep olduğundan yargılama gideri ve harç bakımından sorumlu tutulmasına "karar verildiği anlaşılmaktadır. Gerekçe ile hüküm arasında çelişki olması bozma nedeni oluşturmaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş önceki kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydıyla yeni bir karar vermekten ibarettir.

2-) Bozma nedenine göre, diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.