Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/15201 K.2018/1056

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki sözleşmeni feshi ve alacak davasına dair ... Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 07/04/2016 günlü ve 2014/334 E. -2016/290 K. sayılı hükmün Bozulması hakkında dairece verilen 28/03/2017 günlü ve 2017/283 E. - 2017/3937 K. sayılı ilama karşı taraflarca kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, dava konusu taşınmazı ... işletmesi olarak kullanmak üzere 18/05/2010 tarihinde davalıdan kiraladığını, kira bedeli olarak davalıya 23/07/2011 keşide tarihli 10.000 TL, 30.07.2011 keşide tarihli 4.000 TL, 30/07/2011 keşide tarihli 11.000 TL olmak üzere toplam 25.000,00TL bedelli üç adet çek teslim ettiğini, taşınmazın ne amaç için kullanılacağının ve taşınmaz üzerinde yatırım yapılacağının davalı tarafça en başından beri bilindiğini, taşınmazı kullanım amacına uygun hale getirebilmek için arsa üzerine pek çok masraf yaptığını, ancak 21/06/2011 tarihinde Belediye zabıtası tarafından işletmenin mühürlendiğini,

tüm bu yaşananlar üzerine ...

5. Noterliğinin ... yevmiye ve 24/06/2011 tarihli ihtarnamesi ile kiralananın amaç ve gayesine uygun olmadığından sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini ve kira bedeline ilişkin verilen çeklerin iadesinin talep edildiğini, davalının ise taleplerini kabul etmediğini, taşınmazı kullanım amacına uygun hale getirmek için en az 120.000,00 TL harcama yaptığını belirterek taraflar arasında akdedilen 18/05/2010 tarihli kira akdinin feshi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, uğramış olduğu 125.000,00 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacıya kiraya verdiği boş arsa için hiçbir taahhütte bulunmadığını, sözleşme şartlarına uygun olarak arsanın davacıya teslim edildiğini, dava konusu taşınmazın 18/05/2010 tarihinde davacı tarafından kiralandıktan sonra yaklaşık 1 yıl boyunca ..., Lunapark ve otopark olarak işletildiğini, işletme tarafından gürültü kirliliği yapılınca çevreden gelen şikayet üzerine ... İl çevre ve Orman Bakanlığı ekiplerince 2011 yılında yapılan incelemede işyerinin ruhsatsız olduğunun tespit edildiğini ve Çevre Müdürlüğü tarafından bu durumun Belediye’ye bildirildiğini, Belediye tarafından işyerinin 21.06.2011 tarihinde mühürlendiğini, davacının Belediye’ye ruhsat için başvuruda dahi bulunmadığını belirtilerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının tacir olup basiretli hareket etme yükümlülüğünün bulunduğu ayrıca talep edilen zarar miktarının davacı tarafından açıklanmaksızın keşif icrasında hukuki yarar bulunmadığı belirtilerek davanın reddine dair verilen hüküm; davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 28.03.2017 gün, 2017/283 Esas ve 2017/3937 Karar sayılı ilamı ile davacının sair temyiz itirazları reddedilerek, fazla ödenen kira bedellerine yönelik temyiz talebine ilişkin olarak.

"Taraflar arasında 18/05/2010 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinde yıllık kira bedeli 5000 TL olarak belirlenmiş olup ödemelerin çek olarak verileceği kararlaştırılmıştır. Davacı tarafından davalıya kira bedeli olarak 23/07/2011 keşide tarihli 10.000 TL, 30.07.2011 keşide tarihli 4.000 TL, 30/07/2011 keşide tarihli 11.000 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL bedelli 3 adet çek teslim edilmiştir.

Dava konusu ... işletmesi 21/06/2011 tarihli tutanakla ... tesisinin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmadığından mühürlenerek faaliyetine son verilmiş, davacının talebi üzerine 04/07/2011 tarihinde mühür sökülerek davacının araçları alarak başka yere götürmesi için belediye tarafından davacıya teslim edilmiştir. Davacı kiracı kiralananı tahliye ve teslim ettiği tarihe kadar taşınmazı tasarrufunda bulundurduğundan teslim tarihine kadar olan kira bedellerinden sorumludur.

Davacı kiracı tarafından 5 yıllık kira bedeli tutarı 25.000 TL değerinde çek kira bedeli karşılığı olarak davalı kiralayana teslim edildiğine göre tahliye tarihinden sonraki kira bedelinin davacıya iadesine karar verilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, kira bedeli olarak verilen çeklerin ödenip ödenmediği araştırılarak yapılan ödemeden tahliye tarihine kadar işleyen kira bedeli düşüldükten sonra kalan kısmın iadesine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın tümden reddine karar verilmesi doğru değildir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına dair verilen bozma ilamına karşı taraflarca süresi içinde kararın düzeltilmesi istenmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 18/05/2010 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi ile dava konusu yerin ... işletmesi olarak kullanılmak üzere kiraya verildiği ancak kiracının ruhsat başvurusu yapmaması nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından Belediye tarafından 21/06/2011 tarihinde mühürlendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacının kiralanana yapmış olduğu faydalı ve zorunlu masraf alacağının tespiti ve tahsili istemine yönelik temyiz itirazları reddedilerek kira bedeline ilişkin temyiz itirazları yönünden hüküm bozulmasına karar verilmiş ise de; karar düzeltme aşamasında yapılan incelemede; sözleşme süresi bitmeden kiralananın mühürlenmesi nedeniyle kullanılamamış olmasının kiracının kusurundan kaynaklandığı, davacı kiracının sözleşmenin feshinde haklı olmadığı anlaşılmakta ise de; davacı şirketin kiralananı usulune uygun olarak kiraya verene teslim edip etmediği hususu dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Bu nedenle, mahkemece, öncelikle bu husus üzerinde durularak, kiralananın usulüne uygun olarak davalı kiraya verene geri verildiği tarihin araştırılmak suretiyle, bu tarihe kadar olan kira bedellerinden kiracının sorumlu olacağı gözetilerek, kiracı tarafından peşin olarak verilen çeklerin tahsil edilip edilmediği de değerlendirilmek suretiyle tahsil edilmiş ise bakiye kısmın iadesine karar verilmesi, ayrıca davacı kiralananda faydalı masraf yaptığını iddia ederek tespit ve alacak isteminde bulunmuş olmakla, kiralananın tahliye ve teslim edilmiş olduğunun anlaşılması halinde, Mahkemece mahallinde keşif yapılarak,

kiracı tarafından yapılan imalatların nelerden ibaret olduğu ayrıntılı ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tek

tek tespit edilmek suretiyle, hangilerinin zorunlu ve faydalı masraflar, hangilerinin lüks masraflar olduğunun belirlenmesi ve yapılan bu imalatların davalı kiraya veren tarafından benimsenip kullanıldığının anlaşılması halinde ise tespit edilen zorunlu ve faydalı masraf kalemlerinin imalat tarihi itibariyle yıpranma payı düşülmüş bedellerinin, kalan kira süresi ile orantılı olarak tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulması gerekirken, ... başka bir gerekçe ile bozulduğu anlaşılmakla,

tarafların karar düzeltme isteminin kabulü ile Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 28.03.2017 tarih ve 2017/283 Esas- 2017/3937 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak ...