Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/15204 K.2019/1760

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyizi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; tamir amacıyla tırmandığı elektrik direğine davalının gerekli bakım, onarım ve güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle elektrik akımına kapılarak direkten yere düştüğünü, ağır şekilde yaralanarak yaşam boyu malül duruma geldiğini ileri sürerek, belirsiz alacak olarak açtığı davada, sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından şimdilik 20.000,00 TL, 1.000,00TL tedavi giderleri 1.000,00TL bakım ve bakıcı giderlerinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte ve TBK'nun 76. maddesi uyarınca 20.000,00 TL geçici ödemenin tensiple birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davacının çalıştığı inşaat ile ilgili kendilerine herhangi bir abonelik müracaatı olmadığını, kaçak elektrik bağlanmak üzere direğe çıkıldığını, davacının iş güveniği önlemlerini almadığını olay nedeniyle herhangi bir sorumlulukları bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının kalfalık ve ustalık belgeleri bulunmasına rağmen direk üzerindeki enerjiyi kesmek ve bağlamakla sorumlu kurum olan davalıdan gerekli izinleri alınmadan ve enerji kesilmeden inşaat kolon hattı bağlamak üzere direğe çıktığını, hiç bir koruyucu ve önleyici tebdir almadığını, zarar verici sonuç ile tehlike arz eden işletme arasındaki illiyet bağının zarar görenin ağır kusuru nedeniyle kesildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; elektrik çarpması nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; davacının yaralanması nedeniyle , davalı ... şirketinin sorumlu tutulup tutulamayacağı, buna bağlı olarak da, davacının, elektrik dağıtım şirketinden tazminat istemlerinin kabul edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki eksikliklerden doğan zararlardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. (TBK m.69; BK m.58) Bir yapı eserinde herhangi bir yapım bozukluğu olmasa bile, ek güvenlik ve koruma tertibatının bulunmaması bir yapım eksikliği sayılır.Koruma kapsamında, tesisatı tetkik ve muayene etmek de vardır.

Yapı malikinin sorumluluğu, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur. Bu nedenle, bu tesislerden meydana gelmiş bir zararın bulunması halinde, zararla tesisin faaliyeti arasında uygun illiyet bağı olması ve hukuka aykırılık unsurları gerçekleştiği takdirde, kusur aranmaksızın sorumluluk doğacaktır. Kaldı ki, bu tesisin yapımındaki bozukluk ve bakımındaki eksiklik de tesis sahibinin kusurunu gösterir. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.

Elektrik tesisleri de yapı eseri niteliğindedir. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği 5. maddesi gereğince; kuvvetli akım tesisleri her türlü işletme durumunda, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılmalıdır. Herhangi bir kimsenin dikkatsizlikle de olsa yaklaşabileceği uzaklıktaki kuvvetli akım tesislerinin gerilim altındaki bölümlerine (aktif bölümler) dokunulması olanaksız olmalı ve ilerideki bölümlerde belirtilen emniyet mesafeleri ile koruma önlemleri sağlanmalıdır.

Ağır özen yükümlülüğü doğuran bir hizmet yürüten davalı, gerekli güvenlik uzaklıklarına uymak, dava dışı şahıslar ya da kurumlarca güvenlik uzaklıklarının ihlal edilmesi halinde gerekli denetim ve koruma önlemlerini almakla yükümlüdür. Buna göre, davalı ... şirketi, yüksek gerilim iletkenlerine güvenli yaklaşma sınırının aşılmamasını sağlayıcı önlemleri almalı, gerekli uyarı levhalarını herkesin kolaylıkla görebileceği yerlere koymalı, bu tesislerin can ve mal güvenliğine zarar vermemesi için belirli aralıklarla kontrollerini yapmalıdır.

Tüm bu bilgiler ışığında somut olay irdelendiğinde; davacının aboneliği bulunmayan şantiyeye elektrik hattı çekmek için davalıya ait elektrik direğine tırmandığı, kablo bağlantısı yaparken elektrik akımına kapıldığı ve düşerek yaralandığı anlaşılmaktadır.

Olay sonrası tanzim edilen Olay Yeri İnceleme Tutanağı ve keşif ve keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporundan; davaya konu olayın meydana geldiği elektrik direği ve çevresinde uyarıcı levhanın veya işaret ve önlemlerin bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, zaten keşif sırasında direğin yerinde olmadığı hattın yer altına alındığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı ... şirketi, ağır özen yükümlülüğü doğuran bir hizmet yürütmekte olup, yaptığı iş itibariyle her türlü önlemi alması gerekmektedir. somut uyuşmazlıkta; davalı, gerekli güvenlik önlemini alma konusunda üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini ispat edemememiştir.

Her ne kadar; dosya kapsamından; davacının meslek olarak elektrik işleri ile uğraştığı ustalık ve kalfalık belgelerinin bulunduğu buna rağmen, davalı kurumdan izinsiz şekilde, elektrik kesilmeden hat çekmek üzere, hiçbir iş güvenliği önlemi almadan direğe çıktığı ve elektriğe kapılarak yüksekten düşme neticesinde yaralandığı anlaşılmakta ise de; olayda davalı ... şirketinin tamamen kusursuz olduğundan söz edilemez. Davacının mesleği ve çıkmaması gereken elektrik direğine çıkmış olması ve güvenlik önlemlerini almamış olması davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu husus, ancak tazminat miktarının tayininde gözönüne alınmalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; davalının yaptığı işin mahiyeti gereği yüksek özen yükümlüğü bulunduğunun ve direk ve çevresinde uyarıcı levha ve diğer uyarı ve işaretlerin bulunduğunu ve direğe erişimi engelleyici gerekli önlemleri aldığını ispat edemediği bu haliyle davalının özen yükümlülüğüne aykırı davrandığının kabulü ile; davacının ve davalının kusur oranları bu kapsamda yeniden belirlenerek, ve davacının sürekli maluliyetine dair ... raporu da alınarak, akabinde davacıların maddi zararının belirlenmesi yönünden alanında uzman hesap bilirkişisinden rapor alınması suretiyle sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.