Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/15823 K.2018/5181

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 15.05.2018 duruşma günü için tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... geldi. Karşı taraf davalı vekili Av. ... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli gün ve saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalının imzaladığı 3 ayrı kira sözleşmesi 3 ayrı kaynak suyunun işletim hakkını beş yıllık süre ile kiraladığını, ... mevkiinde yer alan 1.00 lt/sn kaynak suyu için İl Sağlık Müdürlüğü'nce firmaya işletme izni verildiği ancak ... mevkiinde kiralanan 3.00 lt/sn ile ...mevkiinde kiralanan 2,4 lt/sn kaynak suyu için işletme izni verilmediği,

firma tarafından İl Sağlık Müdürlüğü'ne beyan edilen 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin üretim miktarlarının kontrolü sonucunda adı geçen firmanın işletme izni verilen debi miktarından fazla üretim gerçekleştirdiğinin tespit edildiğini, davalının ... kaynağından 1.00 lt/sn su kullanması gerekirken 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarında toplam 720.469,70 TL'lik fazla kullanım bedelinin davacı idareye ödenmediğini belirterek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı;

sözleşmeler gereğince tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini ve fazla sözleşmelerdeki kiralanan su miktarından fazla bir kullanım olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 3 sözleşmenin birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmelerdeki toplam kiralanan su miktarından daha az su kullanıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davada dayanılan ve hükme esas alınan 31.05.2006, 05.09.2006 ve 26.11.2009 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli 3 ayrı kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmeler ile çıkan kaynak sularının tamamı değil sırasıyla

1 lt/sn, 3 lt/sn ve 2,4lt/sn'si kiralanmıştır. ... mevkii kira sözleşmesi ile çıkan suyun 1 lt/sn lik miktarı kiralanmış ve sözleşmenin genel şartlar 7. maddesinde, "Yıllık kira miktarı kullanılan su miktarı da dikkate alınarak belirlenmiştir.

Kiracı fazla su kullanmak istediğinde 45 gün önceden idareden yazılı talepte bulunacak ve fazla kullanmak istediği suya orantılı kira artışını kabul ettikten sonra İdareden alacağı izne göre fazla su kullanabilecektir." şartnamenin 13. maddesine "Kiracı hakkını devredemez, ortak alamaz, kiraya veremez, yeri genişletemez, verilen su miktarından fazla kullanamaz.

Kiralama maddesine göre kiraladığı şeyi amacı dışında kullanamaz, böyle bir şey tespit edildiğinde sözleşme fesh edilir." Kira sözleşmelerinin özel şartnamenin 2. maddesinde; belirlenmiş olan su debi verimde meydana gelecek bir artışın ortaya çıkması ve bu durumun da yetkili makamlarca doğrulanması halinde fazlalık için tespit edilecek bedelin İl özel idaresine ödenmek zorunda olduğu,

ancak debideki artan kısmın kiracı tarafından kullanılmayacağının beyan edilmesi halinde masraflar kiracı tarafından karşılanmak suretiyle fazla miktarının kiralanan miktardan ayrımının sağlanacağı, buna rağmen ayrılan kısmın idarenin bilgisi dışında kiracı tarafından kullanılmasına devam edildiğinin tespiti halinde ise takdir edilecek bedelin %50 fazlasıyla kiracıdan tahsili sağlanacağı ve tekrarı halinde sözleşmenin feshi cihetine gidileceği şartları bulunmakta olup, özgür irade ile belirlenen bu şartlar geçerlidir ve kiracıyı bağlar.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda; ... mevkiindeki kiralanan kaynak suyundan 2008-2011 yılları arasında 5,47 lt/sn fazla su kullanıldığı tespit edilmiştir. Tacir olan davalı şirket kira sözleşmesindeki ve kaynak suyu kiralama şartnamesindeki bütün şartları aynen kabul ederek şartname ve kira sözleşmesini imzalamıştır.

Ayrıca sözleşmede kiralanan suyun debisi 1 lt/sn olarak belirtilmiş olup, bu miktardan fazla kullanım olduğu takdirde bunun bedelinin ayrıca ödeneceği belirtilmiştir.

Bu durumda; her bir sözleşmenin ayrı ayrı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hukuki olmayan gerekçe ve yetersiz bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ : Yukarıda ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı taraf yararına BOZULMASINA, 1.630 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,