Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/15983 K.2019/2478

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı/karşı davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; asıl davada; şirketlerinin bayiler aracılığıyla müşterilerine taşınır malları adi kiralama sözleşmesi ile kiraladıklarını, şirketlerinin ... Bilgisayar Ltd. Şti. aracılığıyla davalı ile kira sözleşmesi imzaladıklarını, ürünlerini 14.06.2013 tarihinde davalı şirkete teslim ettiklerini; ancak, kira bedelini ödemediklerini; kira bedelinin ödenmemesi üzerine 12.09.2013 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiklerini, davalı aleyhine kira sözleşmesi nedeniyle 11.949,85 TL üzerinden icra takibi başlattıklarını belirterek; icra takibine yapılan itirazın iptali ile icranın devamına ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; asıl davaya ilişkin olarak davanın reddini dilemiş, karşı davada ise; davacı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti ile davacı firmaya kira bedeli olarak ödedikleri 1.576,02 TL'nin iadesini talep etmiştir.

Mahkemece; asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne, karşı dava yönünden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 14.06.2013 başlangıç tarihli ve 36 ay süreli kira sözleşmesinin imzalandığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin 21/2. maddesinde. "Kiraya veren, kiracının iki çeyrek kirası ya da aylık kira ödemelerinde iki aylık kirasının ödemesinde temerrüde düşmesi halinde kira sözleşmesini derhal feshetmeye yetkilidir".

Aynı sözleşmesinin 23/1. maddesinde, "Kiraya verenin derhal fesih hakkını kullanması ya da kiracının madde 10'a göre kira sözleşmesini derhal feshetmesi halinde kiraya verenin kalan kira süresine ilişkin zararı doğacağını ve bu zararı tazmin etmekle yükümlü olacağını kabul eder. İş bu zarar kira sözleşmesi devam etse idi kiraya verenin elde edeceği tutara denk olacaktır." şeklinde düzenlemelerin bulunduğu görülmüştür.

Kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 346. maddesinde; kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Geçmişe etkili olma başlıklı 2. maddesinde.

Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı kanunun görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7.maddesinde de.

Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'nci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'nci maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK.nun 346.maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur. Bununla birlikte 6217 Sayılı Yasanın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasanın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunun'da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren sekiz yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.

Tacir olan davalı kiracı için TBK'nun 346. maddesi uygulanması ertelenmiş olmakla, 14.06.2013 tarihli sözleşmesinin 23/1. maddesi ile kararlaştırılan muaccceliyet koşulu geçerli olup, tarafları bağlar.

Bu durumda; tarafların tacir olup sözleşmede muacceliyet şartı kararlaştırdıkları nazara alındığında ve bu muacceliyet şartı geçerli olduğundan; değerlendirmenin bu çerçevede yapılıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususta olumlu olumsuz bir bir karar verilmemesi yerinde görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.