Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/16328 K.2018/6101

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; 45110 numaralı tarımsal sulama aboneliği ile ilgili olarak tarafına çıkarılan borçları zamanında ve usulüne göre ödemekte olduğunu, yaşlı olması sebebiyle tarım arazisinin tümünü ekip biçmemekle birlikte kısmi olarak kullandığı araziyi 2011 baharında bölgede yeteri kadar yağış olmaması sebebiyle neredeyse hiç kullanmadığını, buna rağmen davalı kurumun herhangi bir yasal dayanağı olmadan 2011/05. dönemine ait 14.772,80 TL' lik faturanın düzenlendiğini, bu miktarda kullanımı olmadığını belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; tahakkuk ettirilen borç ve düzenlenen tutanağın Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine göre yapıldığını, davanın yasal dayanağı bulunmadığını belirterek reddini dilemiştir.Mahkemece; faturaya konu borcun 11.691,98 TL'lik bölümü yönünden davacının davasının kabulü ile, davacının davalı tarafa borcun 11.691,98 TL tutarındaki bölümü yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemiz 10.03.2014 tarih 2013/19406 Esas ve 2014/3602 Karar sayılı ilamı ile “. açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden;

davalı elektrik idaresinin davacıdan talep edebileceği elektrik bedelinin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınıp, ardından tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir....” gerekçeleri ile bozulmuştur.Mahkemece; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulü ile,

davalı ... tarafından düzenlenmiş faturaya konu borcun 14.233,79 TL'lik bölümü yönünden davacının davasının kabulü ile, davacının davalı tarafa 14.233,79 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.“Taraflardan yalnız birinin temyizi halinde Yargıtay, hükmü temyiz edenin aleyhine bozamaz. (Aleyhe bozma yasağı).

Bundan başka, taraflardan yalnız birinin hükmü temyiz etmesi halinde, Yargıtay'ın (temyiz eden tarafın lehine olarak) verdiği bozma kararına uyan yerel mahkeme de artık, temyiz eden tarafın,önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm veremez. Buna da "aleyhe hüküm verme yasağı" denir.

Taraflardan yalnız birinin temyizi üzerine verilen bozma kararına uyan mahkemenin temyiz eden tarafın, önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm vermemesi ilkesi, usule ilişkin kazanılmış hak müessesesi ile de yakından ilgilidir.” (Prof.Dr.Baki Kuru,Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Cilt ;5, 2001, s; 4732 -4737) Somut olayda, mahkemece ilk kararda davacının 11.691,98 TL bölümü yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş anılan bu karar sadece davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ve yukarıda anılan nedenler ile bozulmuştur.

Bozmaya uyulduktan ve bozma gerekleri yerine getirildikten sonra bu defa davacının davalı tarafa 14.233,79 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Oysa, önceki karar davacı tarafından temyiz edilmemiş olduğundan o kararda hükmedilen miktar davalı yararına kazanılmış bir hak oluşturmuştur.