Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/17146 K.2019/2775

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı .... Genel Müdürlüğü tarafından aleyhine 18.000,00 TL tutarında ceza kesildiğini, davalı kuruma sadece 2.800,00 TL borcunun bulunduğunu ileri sürerek; 18.000,00 TL den borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ; davacının, dava dışı ....adına kayıtlı 135762 numaralı abonelikte, fiili kullanıcı olarak sayaca müdahalede bulunmak ve sayacın düzenli olarak okunmasını engellemek suretiyle kaçak su kullandığının tespit edildiğini ve kaçak su tutanağının düzenlendiğini, tutanağa istinaden 17.841,00 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, GASKİ Genel Tarifeler Yönetmeliği uyarınca tahakkuk ettirilen fatura bedelinden davacının sorumlu olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, davacının, davalıya 8.903,00 TL borçlu olduğunun, fazlaya ilişkin kısımdan borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine. Dairemizin 01.06.2016 tarihli ve 2016/1433 E. - 2016/8695 K. sayılı ilamı ile, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunun GASKİ Tarifeler Yönetmeliğine uygun olmadığı....

Tarifeler Yönetmeliğinin kaçak su kullanımına ilişkin 35/B maddesinin somut olaya uygulanması bakımından, konusunda uzman önceki bilirkişi dışında seçilecek bilirkişiye dosyanın tevdi ile, davacının, kaçak su kullanımı nedeniyle davalıya borçlu olduğu miktarın belirlenmesi noktasında rapor alınarak, sonuca uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kaçak su tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen fatura bedelinden borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

1-) Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre, davacının sair temyiz itirazının reddi gerekir.

2-) Mahkemece, her ne kadar bozmaya uyma kararı verilmiş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması üzerine, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.)

Somut olayda; dava konusu 135762 numaralı aboneliğin dava dışı Naime Tekin adına kayıtlı mesken aboneliği olduğu, fiili kullanıcısının davacı olduğu, davalı kurum çalışanları tarafından düzenlenen 03/11/2009 tarihli kaçak su tespit tutanağında, " abonenin sayacının mührünün ... ye ait olmadığı, sayacın içinin hafif dönük olduğu, sayacının uzun zamandan beri okunmadığının" tespit edildiği; sayacın İl Sanayi Ticaret Müdürlüğü tarafından incelenmesi neticesinde ise " sayacın üzerinde bulunan Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ait mühürlerle oynandığı, sayaçla oynamaktaki maksadın, mevcut endeksi düşürmek olduğunun " tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dairemizin bozma ilamında; davacının, kaçak su kullanımı nedeniyle davalıya borçlu olduğu miktarın belirlenmesi noktasında, GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 35/B maddesinde belirtilen yönteme göre hesaplamanın yapılması gerektiği açıkça ifade edilmesine ve mahkemece de bozma ilamına uyulmasına rağmen; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kaçak su kullanımına esas toplam 1267 gün üzerinden, birim tarife bedelin 3 katı alınarak kaçak ceza tüketim bedelinin, yönetmeliğe aykırı olacak şekilde hesaplandığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece; dosyanın önceki bilirkişi dışında seçilecek konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile, dava konusu kaçak su tüketimi nedeniyle davacının, davalıya borçlu olduğu miktarın duraksamasız belirlenmesi noktasında, Dairemizin 01.06.2016 tarihli ve 2016/1433 E. - 2016/8695 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere, ...Tarifeler Yönetmeliğinin 35/B maddesinde belirtilen yönteme uygun hesaplama yapılması gerektiği gözetilerek, Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; bozma gerekleri yerine getirilmeksizin, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.