Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2117 K.2017/10859

Taraflar arasındaki tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, Davacı şirket ile davalı kurum arasında 14/01/2014 tarihinde inşaat yapım ve işletme şartlı kira sözleşmesi imzalandığını, mülkiyeti davalı kuruma ait 242,00 m2 taşınmazın iki katlı binadan ibaret olduğunu, inşaat yapım ve işletme şartlı kiralama sözleşmesi gereğince bu binanın yıkılacağını ve yerine 1071,06 m2 inşaat alanlı apart otel inşa edileceğini, sözleşmenin 9. Maddesi gereğince sözleşmenin imza edilmesinden itibaren 5 gün içinde davalı şirketin, yer teslimi için başvurması gerektiğini, şirketin davalı kuruma 15/01/2014 tarihinde teslim için başvurduğunu,

yine 26/02/2014 tarihinde teslimin yapılmasını aksi takdirde yer teslimine kadar kira bedellerinin alınmaması talepli olarak kuruma başvurulduğunu, inşaatın davacıdan kaynaklı nedenle gecikmediğini, taraflar arasında imza edilen sözleşmede iki ayrı süre öngördüğünü ve buna göre de kira bedelinin belirlendiğini, sözleşmenin 4. maddesinde imza tarihinden itibaren 3 yıl inşaat süresinin belirlendiğini, bu süre zarfında da madde 7. gereğince 15.675,00 TL kira ödemesinin karar altına alındığını, inşaat süresinin sona ermesinden itibaren ise 19 yıllık bir işletme süresi belirlendiğini, davacı şirket tarafından 3 yıl içerisinde tüm yıkım, inşaat,

izin ve ruhsat işlemlerinin tamamlanarak sonrasında 19 yıl mecurun işletileceğini, bunun karşılığında 3 yılın sonundan itibaren kira bedelinin iki kat artacağını ve aylık kira bedelinin 31.350,00 TL ödeneceğini, sözleşmenin 5.B.c maddesi gereğince yer tesliminin kurum tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, 5,5 aydır teslimin gerçekleşmediğini, belirterek, taraflar arasında imza edilen kira sözleşmesi gereğince davalı kurumun teslimi gerçekleştirinceye kadar kira ödemelerinin durdurulmasını ve iptalini, teslim gerçekleşinceye kadar sözleşmede ifade edilen inşaat ve işletmeye dair sürelerin durdurulmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu taşınmazın üzerine 25/03/2013 tarih, 186/148 sayılı Vakıflar Meclisi kararına istinaden yap-işlet-devret modeliyle inşaat yaptırılmak üzere.....i ile davalı idare arasında İnşaat Yapım ve İşletme Şartlı sözleşme imzalandığını, sözleşmede, kira ödemelerinin sözleşme tarihi itibariyle başlayacağı açıkça belirtilmiş olup yüklenicinin kira ödemelerinin durdurulması talebinin mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın serbest iradesi ile imzalayarak taraf olduğu sözleşme hükmü gereği kira ödemelerinin durdurulmasının mümkün olmadığını,

taşınmazın eski kiracısı .... sözleşmesi sona erdiği halde taşınmazı işgal etmeye devam ettiğini,..... nin taşınmazdan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 75. Maddesi kapsamında Kaymakamlık tarafından tahliye edildiğinde yerin, davacı şirkete teslim edileceğini, sözleşme hükmü nedeniyle kira ödemelerinin sözleşme tarihi itibariyle başlayacağı taraflarca açıkça kararlaştırıldığından hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 14/01/2014 başlangıç tarihli 3+19 yıl süreli inşaat yapım ve işletme şartlı kira sözleşmesi uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşme geçerli olup tarafları bağlar. Sözleşmenin 7. maddesinde. “Yüklenici, sözleşmenin imzalandığı tarihten başlamak üzere İşbu sözleşmede belirtilen (3 yıllık) İnşaat Yapım Süresinde ve (19 yıllık) İşletme Süresi içerisinde aylık kira bedellerini İdare'ye ödeyeceği,” 9. maddesinde.

“Yüklenicinin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 takvim günü içerisinde yer tesliminin yapılması için İdareye yazılı talepte bulunacağı ve bu talep üzerine İdare 10 takvim günü içerisinde yer teslimini yapacağı, Yer tesliminin bir tutanağa bağlanacağı, yüklenicinin yer teslimi talebinde bulunmadığı takdirde sözleşmenin imzalanmasını takip eden 15. gün yer teslimi yapılmış sayılacağı, İşin süresi ve kira ödemelerinin sözleşme tarihi itibarıyla başlayacağı,” 5.B.c maddesinde.

“İdarenin yükümlülükleri; yer teslimi yapılmamasından sorumlu olacağı” düzenlemeleri getirilmiştir. Dava konusu yer davacıya önceki kiracı tahliye edilerek 09/10/2014 tarihinde tutanakla teslim edilmiştir. Teslim tarihine kadar davacının dava konusu yeri kullanamadığı ve inşaata başlayamadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin 5.B.c maddesi değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken sözleşmede kira ödemelerinin sözleşme tarihi itibariyle başlayacağı düzenlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Ayrıca, 492 Sayılı Harçlar Kanununun 16. Maddesine göre, açılan bir davada değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçesinde değer gösterilmesi zorunludur. Değer gösterilmemiş ise davacıya tespit ettirilir. Tespitten kaçınma halinde dava dilekçesi işleme konulmaz. Noksan tespit edilen değerler hakkında Harçlar Kanununun 30. madde hükmü uygulanır.

492 Sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesi ise, davanın başında alınmış olan karar ve ilam harcının noksan olduğunun sonradan anlaşılması halinde, karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı hususunu düzenlemiştir.

Bu durumda mahkemece harcın tamamlanması için davacıya uygun süre verilmesi ve ondan sonra yargılamaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik alınan harçla yetinilerek yargılamaya devam edilip, işin esası hakkında hüküm kurulması doğru değildir.

Hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.