Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2174 K.2017/12113

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı-k.davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ile aralarında 01.10.2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesi bulunduğunu, davalının sözleşmenin sona ermesinden önce Kasım ve Aralık ayları kira bedellerini ödemeden kiralananı terk ettiğini, anahtar tesliminin ise ancak 22.12.2013 tarihinde yapıldığını, 06.01.2014 tarihinde yapılan delil tespitinde hasar ve işçilik bedeli toplamının 4.950.-TL olarak tespit edildiğini, yapılan icra takibine davalının haksız itiraz ettiğini belirterek itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesinde Kasım ayı kira bedelini kabul ettiğini, davacının anahtarı almaya yanaşmaması sebebiyle alacaklı temerrüdü oluştuğunu belirterek davanın reddini savunmuş, birleşen davada ise depozito bedelinin iadesine yönelik davacı aleyhine başlatılan icra takibine haksız itirazın iptaline karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; asıl dava yönünden davalının ... 18. İcra Dairesi'nin 2014/307 Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 4.708.-TL kısım için iptaline, birleşen dosya yönünden ise davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı birleşen davanın davacısı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacının birleşen davadaki hükmün esasına ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı-karşı davacının asıl davaya ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Taraflar arasında 01.10.2010 başlangıç tarihli bir yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. TBK.nın 316. (BK 256) maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı Kanunun 334. (BK 266) maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiraya verene teslim etmekle yükümlüdür.

Ancak kiracısözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan tahliye tarihi itibariyle belirlenecek birim fiyatları ile sorumludur. Kaldı ki davalının kiralananı kullandığı süre ve kullanma amacı gözetildiğinde olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskimelerin olacağı da kuşkusuzdur.

Gerek tespit raporunda gerekse mahkemece alınan bilirkişi raporlarında hor kullanım olağan kullanım ayrımının her bir kalem hasar için ayrı ayrı yapılmadığı, rayiç birim fiyatların tahliye tarihi itibariyle esas alınmadığı ve kullanım süresiyle orantılı yıpranma payının düşülmediği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle mahkemece yukarıda izah edilen hususları da içeren denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3-Yargılama gideri ve aidat alacağına ilişkin temyiz incelemesinde;

Davacı, davalı aleyhine giriştiği icra takibinde 1.008.35.-TL Değişik İş dosya masrafı, 245.-TL tespit vekalet ücreti ve 119.-TL ihtarname masrafına ilişkin taleplerini de asıl alacağa dahil etmiştir. Mahkemece dava değeri olan 4.708.-TL alacakla ilgili itirazın iptaline karar verilmiştir. Belirtilen giderlerin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, dava değeri olarak gösterilen miktar içinde değerlendirilmesi, toplam alacaktan düşülmemesi doğru olmamıştır.

4- Talep edilen Aralık ayı kira bedeline ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Kiralananın tahliye edildiğinin (kiracının kiralananı iade borcunu yerine getirdiğinin) kabul edilebilmesi için, kiralananın fiilen boşaltılması yeterli değildir. Anahtarın da kiraya verene teslim edilmesi gerekir. Kiracının bildirdiği tahliye tarihinin kiraya veren tarafından kabul edilmemesi; başka bir ifadeyle, tahliye tarihinin taraflar arasında çekişmeli olması halinde; kiralananın fiilen boşaltıldığını ve anahtarın teslim edildiğini, böylece kira ilişkisinin kendisince ileri sürülen tarihte hukuken sona erdirildiğini kanıtlama yükümlülüğü, kiracıya aittir. Kiracı, kiralananı kendisinin ileri sürdüğü tarihte tahliye ettiğini ispatlayamazsa, kiraya verenin bildirdiği tahliye tarihine itibar olunmalıdır.

Taşınmazın 22.12.2013 tarihinde kiraya verene teslim edildiğine ve kira bedellerinin nakden ödeneceğine ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı icra takip dosyasında Aralık ayı kira bedeli olarak 3.000.-TL talep etmiş ise de davalının taşınmazı fiilen tahliye ettiği tarih esas alınarak kira bedeli hesaplanması gerekirken Aralık ayının tamamının hüküm altına alınması da doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.