Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2438 K.2017/1576

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davalı hakkında tahliye taahhütnamesi uyarınca icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptalini istemiştir. Davalı davaya konu taahhütnamede davacının tahrifat yaptığını bildirerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davacı vekilinin kesin süre içerisinde tahliye taahhütnamesinin aslını sunmadığını ve bilirkişi masrafını yatırmadığı için bilirkişi incelemesi yapılamadığını, ancak çıplak gözle taahhütnamede tahrifat yapıldığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK. 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 120. maddesinde; “davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya 2 haftalık kesin süre verilir” hükmüne; yine aynı yasanın 324. maddesinde ise, “tarafların her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar, birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler.

Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde, talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır” hükmü yeralmaktadır.

Mahkemece.

23.12.2014 tarihli ön inceleme duruşmasında, "Davacı vekiline karşı tarafın iddiasına göre dayanakları tahliye taahhütnamesinin aslını l aylık kesin süre içersinde mahkeme kasasına alınmak üzere ibraz etmelerini ayrıca yapılacak bilirkişi incelemesi için 250.TL de ek gider avansını karşılayıp makbuzunu dosyaya sunmaları için mehil verilmesine aksi halde belirtilen tahliye taahhütnamesinin tahliye edilecek tarih bölümünde oynama yapılarak değiştirildiğinin kendilerincede kabul edilmiş sayılacağının önemle ihtarına ihtar yapıldı " yönünde ara kararı alınarak ;celse 07.04.2015 tarihine talik edilmiş ,

davacı tarafça öngörülen gider avansı kesin süreden sonra , ancak bir sonraki celse talikinden 1 ay kadar evvel 06.04.2015 tarihinde yatırılmış, belge aslı mahkeme kasasına alınmıştır.

Dava dosyası tetkik edildiğinde; 07.04.2015 tarihli celsede , kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından ödeme yapılmadığından bilirkişi incelemsi yapılmadan davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Hukuk Yargılamasına ilişkin kurallar, yargılamanın düzenli yapılması ve hakkın olabildiğince çabuk elde edilmesi amacını gerçekleştirmek için getirilmiştir. İşte hakkın elde edilmesi için birer araç olan bu kurallar amaca uygun somut bir görevin varlığı halinde uygulama alanı bulurlar. Aksi halde araçla ulaşılması istenilen amaç arasında gerçek ve esaslı bağın bulunmaması anlamsızlığı (şekilcilik) ortaya çıkarır. Mahkemelerin amacı, ne olursa olsun uyuşmazlıkları ortadan kaldırmak değil, pozitif hukukun ölçüsünde, hakkı belirleyerek sonuca ulaşmaktadır.

Yine hakim, davanın süratli bir şekilde bitirilmesini temel amaç kabul edip, kesin süre kurumunu bu amacın hizmetine vermemelidir. Zira davanın makul sürede bitirilmesi adil yargılama hakkının bir unsuru ise de, bu temel insan hakkı, diğer usulü hakların feda edilmesiyle gerçekleştirilebilecek bir hak değildir. ( HGK 28.04.2010 gün 2010/2-221, 241 E,K)

Mahkemece verilen kesin süreden sonra, ancak celse tarihinden yaklaşık 1 ay evvel bilirkişi ücreti mahkeme veznesine depo edilmiş, belge aslı da mahkeme kasasına alınmıştır.

Her ne kadar, mahkemenin verdiği kesin süre şekli anlamda usulüne uygun ise de, yukarıda da açıklandığı üzere yargılamayı uzatmadığı sürece, savunma hakkının kutsallığının içeriğine dokunmadan kullanılması gereken bir usul hukuku yöntemi olduğu da dikkate alındığında, verilen kesin süre usul hukukuna konuluş amacına uygun kullanılmadığından, yöntemine uygun değildir ve bu suretle verilen kesin süre hukuki sonuç doğurmaz.

Bu itibarla; mahkemece 06.04.2015 tarihinde bilirkişi ücretinin dosyaya yatırılması gözönüne alınarak, dosyanın bilirkişiye tevdiiyle uyuşmazlık konusunda tahliye taahhütnamesinde tahrifat olup olmadığına ilişkin uzman bilirkişi tarafından rapor tanziminden sonra elde edilecek sonuç dairesinde hüküm tesisi gerekirken kesin süre müesesenin konuluş amacına aykırı olarak kesin süreye yanlış anlam verilmek suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.