Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2724 K.2018/4793

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı ; taraflar arasında düzenlenen 08.06.2010 başlangıç tarihli ve 36 ay süreli kira sözleşmesi ile 8 adet dokuma tezgahının davacı şirkete kiraya verildiğini, makineler davacı kiracı yedinde iken davalı kiraya veren şirketin borçları nedeniyle ... 3. İcra Müdürlüğünün 2010/4820 Esas sayılı dosyası ve ...8.

İcra Müdürlüğünün 2011/405 Esas sayılı dosyaları ile haczedilerek muhafaza altına alındığını, müvekkili şirketçe davalı şirkete haciz haber edildiğini, davalı şirketin hacze engel olmamakla birlikte istihkak davası da açmadığını, sonrasında kira sözleşmesi konusu makinelerin,...

3. İcra Müdürlüğünün 2010/4820 Esas sayılı dosyası ile satıldığını, bunun üzerine sözleşmeyi feshettiklerini, makinelerin haczedilmesi nedeniyle aldıkları siparişleri zamanında teslim edemediklerini ve bu nedenle sipariş aldıkları firmalara tazminat ödemek zorunda kaldıklarını, davalı şirketin zapta karşı tekeffül borcunun yerine getirilmemesinden dolayı zararlarının doğduğunu belirterek, toplam 45.000 TL tazminatın 28.03.2011 atrihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.Davalı ;

davacı şirketin, kira sözleşmesine aykırı davdanarak makinelere sigorta yaptırmadığını, icra takibine konu dosyalar hakkında menfi tespit davaları açtıkları için istihkak davası açılmadığını, esasen kendilerinin mağdur olduğunu, makinelerin ... isimli önceki kiracının borcu nedeniyle hacz edildiğini, davacının ödediğini iddia ettiği reklamasyon bedellerinin nasıl belirlediğini açıklamadığını, davacı tarafça sunulan faturaların tek taraflı olarak her zaman sunulabilen faturalar olduğunu, davacı tarafça sunulan tüm faturaların muhafaza ve fesih işleminden sonra olduğundan, bu belgelerin gerçekten zararı ispata yarar belgeler olamayacağını,

ayrıca tüm makinelerin muhafaza altına alınmadığını, davacının elinde kalan makineler ile iş yapma imkanı varken yapmaması ve sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle bu zararlardan davalı şirketin sorumlu olmayacağını, makineye yapılan tamirat masraflarının istemesinin de kira sözleşmesinin 1. maddesine aykırı olduğunu ayrıca kira sözleşmesinde makinelerin çalışır ve sağlam bir şekilde teslim edildiğinin belirtildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 38.639,04 TL alacağın tahsiline karar verilmiş hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Davalının, davacının kusuruna ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında imzalanan 08.06.2010 başlangıç tarihli ve 36 ay süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesi feshedilmediği veya sözleşmenin iptali davası açılmadığı sürece geçerlidir. Ancak bir üçüncü kişinin kiralanan üzerinde, kiracının hakkıyla bağdaşmayan bir hak ileri sürmesi durumunda kiraya veren, söz konusu hukuki ayıbı gidermek ve kiracının bu yüzden uğradığı zararları tazmin ile yükümlüdür.

Kiraya verenin zapta karşı tekeffül borcu 6098 sayılı TBK.’nun 309 (BK.’nun 253.) maddesinde düzenlenmiştir.TBK' nun 52. (BK'nun 44.) maddesinde. "Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir... "TBK' nun 309. (BK'nun 253.) maddesinde.

"Bir üçüncü kişinin kiralananda kiracının hakkıyla bağdaşmayan bir hak ileri sürmesi durumunda kiraya veren, kiracının bildirimi üzerine davayı üstlenmek ve kiracının uğradığı her türlü zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemeleri bulunmaktadır.Olayımızda; davaya konu makineler davacı kiracının yedinde iken, üçüncü kişi tarafından haczedilmiş ve kiracının kiralananı kullanımına engel olunmuştur.

Bu durumda kiraya veren tarafından davacı kiracının zararlarının tazmin edilmesi gerekir. Ne var ki, TBK' nun 114. (BK'nun.98) maddesi uyarınca, sözleşmeye aykırılık hallerinde de uygulanması gereken, TBK' nun 52. (BK.'nun.44) maddesi hükmüne göre, davacı kiracı da zararın artmaması için gerekli çabayı göstermek zorundadır.

Davacı dava konusu makinelerin haczedilmesi nedeniyle siparişleri yetiştiremediğini ve bu sebeple müşterilerine tazminat ödemek zorunda kaldığını belirterek tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre talebin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; alınan bilirkişi raporunda, makinelerin haczi sonrasında benzer makinelerin piyasadan temin edilip, siparişlerin kalan sürede yetiştirilip yetiştirilemeyeceği, bu kapsamda davacının da müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı bu nedenle tazminat miktarının indirilmesi veya kaldırılması gerekip gerekmediği üzerinde durulmamıştır.

O halde; mahkemece, bilirkişilerden ek rapor alınarak davacının müterafik kusuru olup olmadığı saptanarak, davalının sorumlu olacağı tazminat olup olmadığı ve olacak ise ne miktarda sorumlu olduğu hesaplatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususta değerlendirilme yapılmadan eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz,