Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/3144 K.2018/6484

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalının, ... plakalı kamyonları kiraladığını, kamyonların 02.05.2013-18.10.2013 tarihleri arası yaklaşık 7 ay boyunca yol yapım işinde çalıştığını, yapılan işin karşılığı olarak toplam 67.260,00 TL bedelli 4 adet fatura tanzim edilerek karşı tarafa elden teslim edildiğini, davalının faturalara itiraz etmediğini, davalının bu borcuna karşılık Ziraat Bankası Hesabına 12.000,00 TL, Yapı Kredi Bankası hesabına 15.000,00 TL ödeme yaptığını, yaklaşık 6.260,00TL davacının çalıştırmış olduğu kamyonların şoförlerine elden nakit ödendiğini, ayrıca davalının her iki kamyonun lastiklerinin değiştirilmesi için 10.000,00 TL ödediğini,

toplamda 43.260,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye 24.000,00 TL’nin ödenmediğini, bakiye kira alacağının tahsili için ... 1.İcra Müdürlüğü’nün 2014/2530 E. sayılı dosyası ile başlatılan İcra takibine davalının itiraz ettiğini, itiraz nedeniyle takibin durduğunu, taraf defterleri incelendiğinde davalının borcu olduğunun ortaya çıkacağını belirterek ,...

1 .İcra Müdürlüğü'nün 2014/2530 E. sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaliyle takibin devamına, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının tek taraflı olarak düzenleyip defterine kaydettiği faturalarla taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ispatlamasının mümkün olmadığını, ispat külfetinin davacıda olduğunu ve öncelikle faturaların karşılığı olan hizmeti verdiğini ispat etmesi gerektiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki doğrultusunda davacıya 43.260,00 TL borçları olduğunu, bu borcu da ödediklerini, davacının 24.000,00 TL daha alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiğini, faturanın, tek taraflı ve davacı tarafından düzenlenmesi her zaman mümkün olan bir belge olduğunu, belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı-kiraya veren sözlü kira sözleşmesine dayanarak kiralanan 2 adet kamyonun 02.05.2013-18.10.2013 dönemi işleyen kira bedelinin tahsilini talep etmiştir. Türk Medeni Kanununun 6. maddesi uyarınca, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Somut olayda taraflar arasında yazılı kira sözleşmesi bulunmamaktadır. Davacı kira ilişkisinin ispatlanması bakımından delil olarak ticari defterlere, bilirkişi incelemesine ve yemin deliline dayanmış olup, mahkemece davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmadan sadece davacı tarafın defterleri incelenmek suretiyle bilirkişi raporu düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK. nun 222. Maddesinde ticari defterlerin delil olması düzenlenmiş olup; mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulaması,

belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtların birbirinden ayrılamayacağı, açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtlarının, sahibi aleyhine delil olduğu,

taraflardan biri tacir olmasa dahi tacir olan diğer tarafın, ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden tarafın iddiasını ispat etmiş sayılacağı öngörülmüştür.

Bu durumda davalı tarafın defterleri üzerinde de bilirkişi incelemesi yaptırılıp rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.