Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/3365 K.2017/7624

Taraflar arasındaki temerrüt nedeni ile tahliye ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalının davacıya ait dükkanda on yılı aşkın süredir kiracı olduğunu, 2009 ve 2010 yılı kira bedellerinin taraflar arasındaki yazılı kira sözleşmesinden ayrı olarak aylık 1500.-TL ve her ay peşin olarak ödeneceği hususunda sözlü olarak anlaştıklarını, 2010 yılı Şubat ayından 2012 yılı Şubat ayı da dahil toplam 36.700.-TL kira bedeli ve 706.-TL su bedelinin ödenmesi için gönderilen ihtarnameye rağmen kira bedellerinin ödenmediğini belirterek davalının kiralanandan temerrüt nedeni ile tahliyesine ve 37.406.-TL nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında sözlü bir anlaşmanın olmadığını, kira bedellerini de ödediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile davalının temerrüt nedeni ile taşınmazdan tahliyesine, 37.406.-TL kira bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalının tahliyeye ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Harca tabi davalarda, başvurma harcı ve nisbi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır (Harçlar Kanunu 27-28 mad). Dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanun'unun 30 ve 33. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK'nun 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Harç kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece kendiliğinden (resen) dikkate alınmalıdır.

Somut olayda; Harca tabi dava değerinin tahliye yönünden son dönemde ödenen bir yıllık kira bedeli, alacak davası yönünden talep edilen alacak miktarı olduğu, davacının kira alacağı ve tahliye talebi olmasına rağmen sadece alacak yönünden harç alındığı, mahkemece

tahliye yönünden de eksik harcın ikmali için mehil verilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece tahliye yönünden eksik harcın tamamlattırılması, yatırılmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve süresi içinde harç ikmaliyle yenilenme yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, bu yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3-Davalının alacakla ilgili temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

TBK'nun 344/1 maddesinde tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaların bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerli olacağı ve bu kuralın bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

6217 Sayılı Yasa'nın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasa'nın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunun'da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı öngörülmektedir.

Hükme esas alınan 01/10/2001 başlangıç tarihli, 5 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinde kira bedelinin yıl sonunda ödeneceği ve hususi şartlarda yıllık kira artışının %30 oranına göre artırılacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi beş yıl süreli olup, sözleşme süresinin bitiminden sonra kira sözleşmesi Türk Borçlar Kanununun 347. maddesi gereğince aynı koşullarla yıldan yıla yenilerek devam edecektir. Kira sözleşmesinde aylık kira miktarı açıkça belirtilmiş, hususi şartlarda da kira parasının ne şekilde artırılacağı tereddüte yol açmayacak ve kolayca hesaplanacak şekilde gösterilmiştir.

Sözleşmeye bağlılık ilkesi gereği, bu artış şartı tarafları bağlar ve davalı kiracının yıllar itibariyle sözleşmedeki artış oranına uygun artışlarla kira parasını ödemesi gerekir. Yazılı kira sözleşmesinde kararlaştırılan artış oranı karşısında bu konuda taraflar arasında zımni anlaşma yapıldığı iddiası ispat edilememiştir.

Bu durumda mahkemece davalının tacir olduğu dikkate alınarak sözleşmede yazılı artış oranı doğrultusunda kira miktarının ne kadar olduğu belirlenerek sonucuna göre alacak talebi ile ilgili bir karar verilmesi gerekirken, dosya içeriğine uygun olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.