Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/4162 K.2018/248

Taraflar arasındaki kira parasının tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, net 600 TL olarak ödenen aylık kira bedelinin 01.04.2014 tarihinden itibaren aylık net 1500 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, kira bedelinin emsallerine oranla yüksek olduğunu, kiraya veren davacı ile 10 yıl artış yapılmayacağı hususunda anlaştıklarını,... Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kira sözleşmesindeki yetki anlaşması gereğince... Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, hükmün davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 04.06.2015 tarih, 2014/11707 esas 2015/5558 karar sayılı ilamıyla “...taraflarca sözleşmede özel yetkili mahkemenin belirlenmesi genel yetkiyi bertaraf edemez. Dava sözleşmenin icra olunacağı yerde yani kira sözleşmesine konu kiralananın bulunduğu yer mahkemesinde açılmış olduğuna göre yetkili mahkemede açıldığının kabulü gerektiği” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile taşınmazın aylık kira bedelinin 01.04.2014 tarihinden itibaren net 652,00 TL olarak tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 344. maddesinde “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira

sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.

Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.” hükmü, Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 2. maddesinde geçmişe etkili olma başlığı altında “Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın, bütün fiil ve işlemlere uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanununun kira artışına ilişkin 344.maddesindeki düzenleme kiracıları koruyucu nitelikte olup, kamu düzenine ilişkindir.

Olayımıza gelince; taraflar arasında 01/04/2009 başlangıç tarihli , 12 Ay süreli, aylık net 600 TL bedelli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 5. Maddesinde Devlet İstatistik Enstitüsünün açıklayacağı enflasyon oranında artış yapılacağı hüküm altına alınmıştır. O halde, davacı tarafından beşinci artış yılı olan 01.04.2014 tarihinden itibaren kira bedelinin tespiti istendiğine göre, mahkemece yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilmek suretiyle tespiti talep edilen dönemin endeks dönemi olduğu kabul edilerek, aradan geçen her yıl için endeks oranı uygulanarak kira bedelinin tespiti gerekirken yazılı gerekçe ile hak ve nesafete göre karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.