Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/4217 K.2019/769

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davaya konu taşınmaz hafriyat döküm sahası olarak kullanılmak üzere, davalı kurum tarafından düzenlenen 13/11/2007 ve 14/11/2007 başlangıç tarihli kira sözleşmeleri ile kiraladığını, peşin olarak davalıya 2.206.600 TL ödeme yaptığını, kira süresinin mahallinde yer tesliminden itibaren başlayacağı, yer tesliminin ise, hafriyat toprağı döküm izni alınınca yapılacağının kararlaştırıldığını, zemin etüdü ve ağaçlandırma projeleri yaptırarak izin için belediyeye müracaat ettiğini ancak uzun süre sebepsiz olarak cevap alamadığını,

daha sonra ilgili izni alarak yer teslimi talebinde bulunduğunu ancak idarenin bu talebi yerine getirmeyerek sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini ve 1.870.000 TL para iadesinde bulunduğunu, sözleşmelerin hüküm ifade edileceğine ve ifa edileceğine güvenerek yapmış olduğu masraflar karşılığı olarak şimdilik 10.000,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, tazminat talebini de; ödenen kira bedelleri, KDV bedeli, ruhsat harcı, noter ücretleri, proje giderleri ve bir kısım bankadan kredi olarak temin edilen kira bedeli finansmanı için ödenen faiz karşılığı olarak açıklamıştır.

Davalı; ilgili Bakanlık kararına istinaden sözleşmelerin feshedildiğini, kendisine atfedilecek kusur bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının kiraladığı taşınmaz için idareye ödediği kira bedellerini idari bir genelge sebebiyle geri aldığını ancak eksik ödenen kısmın tahsilini talep ettiğini, bu nedenle özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlık türü söz konusu olmadığını, Milli Emlak Genelgesinin idarece gereği gibi uygulanmadığı iddiası ile idareye karşı açılan bu davada mahkemenin yargı yolu sebebiyle görevli olmadığını, idari yargının görevli olduğunu belirterek davanın yargı yolu sebebiyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki dava 6100 Sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesinden önce 08.02.2011 tarihinde açılmış olup. 6100 Sayılı HMK'nun Geçici 1. maddesi “ Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz. “ hükmünü içermektedir. Bu nedenle 6100 Sayılı HMK'nun yürürlüğünden önceki davalarda davanın açıldığı tarihteki 1086 sayılı HUMK hükümlerine göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir. Dava, 6100 Sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesinden önce açıldığından mahkemenin görevi 1086 Sayılı HUMK'na göre belirlenmelidir. 1086 Sayılı HUMK'nun göreve ilişkin hükümlerine göre de; görev, müdeabihin değerine göre belirlenmelidir.

Somut olayda dava; kiracı tarafından kiraya veren aleyhine açılan ve geçerli olarak imzalanan sözleşmelerin haksız ve erken feshi nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf, gerçekleşen ihale boyutuyla ilgili olmayıp ihale gerçekleştirildikten sonra düzenlenen sözleşmelerin feshinin haklı olup olmadığına yöneliktir.

Uyuşmazlığın bu niteliğine göre dava tarihi ile alacak miktarı nazara alındığında davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Kira alacağının değere bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi durumu HUMK'nun 8/2 maddesi gereğince, kira alacağının, kira sözleşmesine dayanan her türlü tahliye, aktin feshi yahut tesbit davaları ile birlikte açılmış olması haline münhasırdır.

Bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.