Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/4719 K.2018/11918

Taraflar arasındaki kiracılık sıfatının tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davaya konu taşınmazda dava dışı ...' in kiracı olduğunu, onun ölümü ile davalı belediye ile davalı ile kira sözleşmesi yaptıklarını, kamyon garajı niteliğindeki kiralananın ihale ile kiralanmadığını ancak davalının 2886 sayılı yasa uyarınca taşınmazı tahliye etmelerini istediğini ileri sürerek, çekişmenin önlenmesi ve kiracılık sıfatının tespitine karar verilmesini istemiştir. istemiştir.

Davalı; 2886 sayılı yasa uyarınca taşınmazın tahliye edilmesi gerektiğini savunarak; davanın reddini dilemiştir. .

Mahkemece; TBK' nun 327. maddesi uyarınca sözleşmenin feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Harca tabi davalarda, başvurma harcı ile nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır (Harçlar Kanunu 27-28 mad). Dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanununun 30 ve 33. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK’nun 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Harca tabi dava değerinin son dönemde ödenen bir yıllık kira bedeli toplamı olduğu halde davacı tarafça dava değeri eksik gösterilmek suretiyle iş bu davanın açıldığı, harcın eksik ödendiği, mahkemece de eksik harcın ikmali için mehil verilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece son dönem yıllık kira bedeli üzerinden eksik harcın tamamlattırılması, yatırılmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve süresi içinde harç ikmaliyle yenilenme yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, mahkemece bu yönler gözetilmeksizin hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2- Kabule göre de;

Dava dışı ... ile davalı arasında imzalanan 06.07.1987 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dava dışı kiracının ölümü ile davalı ve davacı arasında 06.07.1995 tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmış, en son taraflar 06.07.2012 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi imzalamıştır. Taşınmazın ihale ile kiralandığına dair belge bulunmamaktadır.

Genel Hükümlere tabi kira sözleşmesinde; sözleşme süresinin sona ermesi halinde sözleşme belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarıyla ilgili belirsiz süreli kira sözleşmelerinde feshi ihbar süresi Türk Borçlar Kanunun 329.maddesi hükmüne göre belirlenir. Kiralananın Konut ve Çatılı İşyerleri Kirasına tabi olması halinde ise; TBK'nun 347. Maddesi uyarınca belirli süreli sözleşmelerde kiracı tarafından sözleşme süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşularla bir yıl için uzatılmış sayılır.

Dosya kapsamından kiralananın galip vasfı anlaşılamamaktadır. Kiralanan hakkında uygulanacak yasa hükmünün belirlenmesi için öncelikle kiralananın galip vasfının belirlenmesi gerekir. Nitekim TBK'un 347. maddesi ancak taşınmazın konut yada çatılı işyeri vasfında olması halinde uygulanabilir ve kiralanan çatılı işyeri hükümlerine tabi ise süre bitimi nedeniyle tahliyesi istenemez.

Bu durumda uyuşmazlığın çözümü için öncelikle mahallinde keşif yapılarak kiralananın galip vasfının belirlenmesi ve kiralananın 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine mi, yoksa Türk Borçlar Kanunu'nun konut ve çatılı iş yeri kiralanmasına ilişkin hükümlerine mi tabi olduğu konusunda uzman bilirkişiden denetime elverişli rapor alınarak belirlenmesi, davalının keşide ettiği 02.12.2014 tarihli ihtarnamenin tebliğ belgesi getirtilip feshin süresinde olup olmadığı tespit edilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken;

eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.