Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/4981 K.2019/915

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, görevsizlik kararı verilmesine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, Hacıhamzalar köy tüzel kişiliğinin 23/02/2008 tarihli köy karar defteri gereğince davalıya taşınmazları kiraya verdiğini, kira bedellerinin ödenmediğini, başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptaline ve % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir .

Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, borcunun da olmadığını belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir .

Mahkemece, kira sözleşmesine dayalı davalarda Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir .

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir. Mülga 1086 Sayılı HMUK.dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.

Somut olayda; dava, TBK'nun 207. maddesi gereğince satış akdine dayalı alacak istemine ilişkin olup taraflar arasında herhangi bir kira ilişkisi bulunmamaktadır. TBK.nın 299. maddesinde düzenlenen tanıma göre; kira sözleşmesi kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. 6098 sayılı TBK'nun 207/1. maddesinde de "satış sözleşmesi satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir."

şeklinde tanımlanmıştır. Köy karar defterinde ve dava dilekçesinde sözleşme kiralama olarak gösterilmiş ise de; bu hal sözleşmenin kira akdi olarak kabulü için yeterli değildir. Zira, 6100 sayılı HMK'nın 33. maddesine göre Hakim Türk Kanunları ve Hukukunu re'sen uygulayacağından maddi vakıaları ileri sürüp ispatlamak taraflara, hukuki vasıflandırma hakime aittir.

Bu durumda davalının belirli bir alandaki, (ihale sonucu) belirli bir bedel karşılığında fıstıkları kendi nam ve hesabına toplamayı üstlendiği, bu çamlık alanın belirli bir süre ile kullanımına yönelik bir akid yapılmadığı dikkate alındığında, taraflar arasındaki ilişkinin kira değil satım sözleşmesi olduğunun kabulü gerekir.

Açıklanan bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulması gerekmiştir.