Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/5074 K.2019/2227

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içerisinde davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalının ... Belediye ihalesi ile ... mah. Sahil yolu cad.

No:7 adresinde kain taşınmazın kiracısı olduğunu, 01.11.2003 başlangıç tarihli kira akdi ile aylık kira bedelinin 150,00 TL kira süresinin de 3 yıl olarak belirlendiğini, ancak 03.04.2008 tarih ve 120 sayılı encümen kararı ile aylık kira bedelinin 01.11.2006 tarihi itibariyle 1.033,00 TL olacağının karar altına alındığını, davalı tarafından aylık 1.033,00 TL aylık kira bedelinin vergi dairesine yatırılmadığını, kira borcunu ödememesi nedeniyle davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu,

oysa davalının kendilerine sunduğu 15/07/2010 tarihli dilekçesi ile borcun tamamını ödemeyi kabul ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; kira bedellerini düzenli olarak ödemesine rağmen kendisine gönderilen haciz ihbarnamesinden sonra kira ödemelerini ... Defterdarlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapıldığını, bunun akabinde kira bedellerinin ödenmediğinden bahisle aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibin haksız olduğunu savunarak, davanın reddi ile alacağın %40'ından az olmamak üzere hesaplanacak kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; davalı ile kapatılan ... Belediye Başkanlığı arasındaki 01/11/2003 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesi ile belediyeye ait taşınmazın üzerine bina yapıp lokanta olarak işletmek üzere davalıya kiralandığı, bilahare idari bölünme nedeniyle bu yerin ...

Belediyesi'ne geçtiği, kira sözleşmesinde kira parasının her yıl sayıştay artış kat sayısına göre yapılacağının ön görüldüğü, davacı belediyenin dayandığı tek taraflı sözleşmede davalının imzasının bulunmaması sebebiyle geçersiz olduğu, davalının ve eski ...

Belediye Başkanlığının imzası bulunan 01/11/2003 tarihli sözleşmenin 2886 sayılı yasa kapsamı gereği bu kanunun 75. maddesinde kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceğinin, hüküm yoksa ecrimisil alınacağının ön görüldüğü,

sözleşme 3 yılın sonunda sona erdiğinden ve sözleşmede ne şekilde hareket edileceği yazılı olmadığından davalının ecrimisilden sorumlu tutulması gerektiği, alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazın emsallerine nazaran takip ve dava konusu 01/01/2008 - 31/12/2008 tarihleri arası ve 01/04/2009 - 30/11/2009 tarihleri arasında istenebilecek ecrimisil tutarının 10.512,40 TL olduğu, dosyadaki ödeme belgelerine göre davalının toplam ödemesinin 4.680,00 TL olduğu,

aradaki fark olan 5.832,40 TL yönünden davanın kısmen kabulüne, fazlaya dair talebin ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı istemlerinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi ile değişik “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75.maddesinin 3 ve 4.fıkrasında; “kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç onbeş gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü bulunmaktadır.

Bu madde önceleri sadece Hazine tarafından bu kanun hükümlerine göre kiraya verilen taşınmazlar hakkında uygulanırken, 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 Sayılı Belediye Kanununun 15/p-3 maddesi hükmüyle Belediyeye, 5538 Sayılı Kanunun 26/b maddesi uyarınca İl Özel İdarelerine ve son olarak 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlar hakkında da uygulanması öngörülmüştür.

Bu madde ile adı geçen kurumlara tahliye konusunda bir ayrıcalık tanınmıştır. Yasal süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağı hüküm altına aldığından, 2886 Sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracıyı fuzuli şagil kabul etmek gerekir.

Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya verdikleri taşınmazlarını, kira süresi sonunda, işgal ne kadar süre devam ederse etsin kiralananın 6570 Sayılı Yasaya ya da Borçlar Kanununa tabi olup olmadığına bakılmaksızın her zaman gerek mahkemeden gerekse mülkiye amirinden tahliyesini isteyebilirler.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.11.2003 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arısndaki uyuşmazlık davalı idarenin tek taraflı olarak sonradan düzenlediği 2008 tarihli kira kontratı ve dolayısıyla belediye encümeni tarafından 03.04.2008 tarihinde alınan kira bedelinin 1.033 Tl olarak belirlenmesine yönelik kararın davalıyı bağlayıp bağlamayacağı bunun yanında davalının ödeme def'i çerçevesinde takip dosyasına konu borcunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Mahkemece, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi gereğince kira süresinin sona ermesinden sonra davacı kiracının fuzuli işgal durumuna düştüğü ve istenen bedelin bu nedenle ecrimisil olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesi ile bilirkişinin bu şekilde yaptığı hesaba göre karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasındaki kira sözleşmesinin eki niteliğindeki ve sözleşme taraflarınca imzalanan "Taşınmaz Mal Kira Şartnamesi Genel Şartlar" ında yer alan 7. maddesinde "üç yıla kadar olması halinde ve üç yıldan fazla olması hallerinde kira bedelinin ne şekilde belirleneceği açıklanmış olup, kira sözleşmesinin hususi şartlar bölümünde kira artışının her yıl sayıştay artış kat sayısına göre yapılacağının kararlaştırıldığı kiranın her ay peşin olarak belediye vesnesine ödeneceği , eki şartnamede ise ;

kira süresi üç yıldan fazla ise ilk üç yıl için yazılı esaslara göre kira artışının yapılacağı , 4. yıla girmeden önce bu yıla ait kira bedelinin yeniden tespit edilerek kiracıya tebliğ edileceği 5. ve sonraki yılların kira bedelinin yine aynı şekilde tespit edileceği , ödenmeyen kısma 6183 sayılı yasanın 51. mardesine göre faiz yürütüleceğinin belirtildiği görülmüştür. ... Belediyesi Encümeni'nin 03.04. 2008 tarihli ve 120 nolu karar ile.

01/11/2006 tarihi itibariyle aylık kira bedelinin 1.033 TL olarak uygulanmasına dair kararda ; tasdikli projelerine göre büyümeler olduğu belirtilerek, bu kararın alındığı, ve karar dayalı olarak düzenlenen kira kontratında sadece davacı tarafın imzasının bulunduğu , davalının kira bedelinin arttırılmış olması nedeniyle bu yeni düzenlenen kontratı imzalamadığı ancak, 15/07/2010 tarihinde davacı idareye yaptığı yazılı başvurusunda, "...

3. İcra Müdürlüğü'nün 2009/26904 esas sayılı takip dosyasındaki idare tarafından tek taraflı olarak belirlenen kira bedeline göre belirlenen takibe konu borcun tamamını nakit olarak ödemek istediğini, ancak gecikme zammının yasal faiz oranı üzerinden ödemek istediğini" beyan ettiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan yasal hükümler çerçevesinde; her ne kadar , 2886 yasa gereği davalının fuzuli şagil konumunda bulunduğu düşünülebilir ise de; kiralayan- idare tarafından alınan 03.04.2008 tarihli 120 nolu karardan kiracılık ilişkisinin devam ettirilmek istendiği ancak kira bedeli ve ödemeler yönünden taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu görülmektedir. Bu haliyle, somut olay özelinde kira sözleşmesinin süresinin sona ermesinden sonra kiralama konusunda ihale yapılmamış olması idari bir eksiklik olup, sözleşmenin iptal edilmemesi nedeniyle 01.11.2003 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin geçerliliğini sürdürdüğünün somut olay özelinde kabulü gerekir.

O halde; mahkemece, davacının kira aktine dayalı olarak davalı aleyhinde başlattığı dava konusu takipte, davalı tarafça itiraz edilmeyen 01.11.2003 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin taraflar bakımından halen yürürlükte olduğu gözetilerek, bu sözleşme hükümlerine göre uyuşmazlığın çözümü ile, davalının dava konusu takibe konu borca yönelik davalı idareye sunduğu 15/07/2010 tarihli dilekçesi de değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ecrimisil hesabı ile karar verilmesi doğru olmamış, bu husus bozmayı gerektirmiştir.