Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/5501 K.2019/1866

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içerisinde davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı şirket ile aralarında akdedilen araç kiralama sözleşmeleri nedeniyle doğan alacağa dayalı cari hesap ilişkisi bulunduğunu, davalının ilk kiralamasına 16.06.2011 tarihinde sekiz günlük kiralama ile başladığını, davalının ilk sözleşmesinin AVEA kampanyası ile düzenlendiğini, sonrasında davalının onayı ile "AYL 10" ve "AYL 12" Fiyat tarifeleri ile kiralamaya devam edildiğini, faturalarının davalıya tebliğ edildiğini, bu faturalara karşılık ödemeler alındığını,

Avea kampanyası dahilinde hak edilen yedi adet kiralama kuponunun iki tanesinin davalı şirket yetkilisine elden teslim edilmesine rağmen verilen kuponların bir sonraki kiralamasından düşmek üzere kendilerine sunulması gerekirken sunulmadığından bir sonraki kiralama bedelinden düşülemediğini, davalının bakiye cari hesap borcu olan 4.774,41.TL'nin tahsili amacıyla davalı aleyhinde icra takibi başlattığını, ancak toplam yedi günlük kupon karşığı olarak 434,00 TL'lik tutarın icra takip alacağından düşülerek, itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davacı ile aralarındaki araç kiralama sözleşmesinin GSM operatürü olan AVEA kampanyalı olarak yapıldığını, bu kampanyaya göre müvekkili şirketin 21 adet ücretsiz kiralama hakkı elde ettiğini, ancak davalı şirketin müvekkilinin kazandığı ücretsiz ekstra hakkını dikkate almayarak fazla bedel talep ettiğini, kampanya dahilinde kazanılan ücretsiz kiralamalar düşüldüğünde borcunun bulunmadığının ortaya çıkacağını savunarak, davanın reddi ile %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini dilemiştir.

Mahkemece; alınan bilirkişi raporundaki, taraflar arasındaki araç kiralama faturalarına dayalı cari hesap bakiyesinden kaynaklı olarak davacının davalıdan 4.774,71.-TL alacağı bulunduğu, davacının davadaki talebinin 4.340,71TL olması ve taleple bağlılık ilkesi gereği davanın dayandığı takibin 4.340,71TL üzerinden devam edebileceği görüşüne yer verilerek, davanın kabulü ile, davalının ... 3.İcra Müdürlüğü'nün 2012/8670 Esas sayılı icra dosyasındaki itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı tarafın aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava; araç kiralama sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Diğer taraftan, HMK 26.maddesi hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır.

Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Somut uyuşmazlıkta; dava konusu icra takibinde davacı-alacaklının davalı- borçlu aleyhinde 4.774,71 TL asıl alacak üzerinden takip başlattığı, davacının itiraz üzerine duran takip nedeniyle açtığı temyiz incelemesine konu itirazın iptali davasında ise; dava değerini 4.370,71 TL olarak göstererek dava açtığı, ve bu miktar üzerinden harç yatırdığı görülmüştür. Mahkemece verilen kararda ise; talep aşılarak 4.774,71 TL asıl alacak üzerinden bir başka ifade ile takibin tümü yönünden itirazın iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan yasal hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; mahkemece, taleple bağlılık kuralı gereğince davacı tarafça talep edilen 4.370,71 TL dava değeri üzerinden taleple sınırlı olarak karar verilmesi gerekirken, taleple bağlılık kuralına aykırı olarak hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nun 438/7 maddesi hükmü gereğidir.