Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/5791 K.2018/1845

Taraflar arasındaki tazminat ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; kiralananda kiracının kusuru nedeniyle çıkan yangın sonucunda meydana gelen zarar ile elektrik, su ve doğalgaz giderlerini ve kiralananın tahliye edildiği 23/10/2009 tarihine kadar ödenmeyen ya da eksik ödenen kira bedellerini ayrıca sözleşme gereği dönem sonu olan 2010 yılı Ocak ayı sonuna kadar kiracının sorumlu olduğu kira bedelleri toplamı olan 18.000,00- TL alacağının yangının meydana geldiği 04/09/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; yangının meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığını, taşınmazı 14/09/2009 tarihinde tahliye ederek anahtarını teslim ettiğini, kira bedellerini kiraya verenin banka hesabına ödediğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile 5.130,00-TL alacağın tahsiline yönelik olarak verilen karar Yargıtay 6.H.D.nin 28/11/2011 tarih ve 2011/8261-13181 E/K sayılı ilamı ile, davacının kira alacağına yönelik temyiz itirazları yönünden; tahliye tarihi tespit edildikten sonra mahkemece tarafların bu konuda gösterdikleri delillerin toplanması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde;

davanın kısmen kabulü ile 5.130,00-TL zarar tazminatı alacağı ve 2.617,00-TL kira alacağının tahsiline dair verilen karar, yine tarafların temyizi üzerine bu defa Yargıtay 6.H.D.nin 03/07/2013 tarih ve 2013/423-11426 E/K sayılı ilamı ile, ‘’. Davalı dava konusu kiralananın anahtarının 14/09/2009 tarihinde teslim edildiğini bildirmiş ise de buna ilişkin bir belge sunamamıştır.

Bu konuda ibraz etmiş olduğu yeni kiraladığını iddia ettiği taşınmaza ilişkin abonelik kayıtları bu anlamda yazılı belge olarak

kabul edilemez. Anahtar teslimi konusunda yemin teklif etme hakkı olduğu davalıya hatırlatılarak yeminle ispatlandığı takdirde davalının bildirdiği tarihin, aksi takdirde davacının bildirdiği 23.10.2009 tarihinin anahtar teslim tarihi olarak kabul edilip sonuca gidilmesi gerekir.

Bu durumda davalı kiracı anahtar teslim tarihine kadar ödenmeyen ya da eksik ödenen kira paraları ile anahtar teslim tarihinden sonrası yönünden taşınmazın yeniden kiraya verilebileceği tarihe kadar olan boş kaldığı süreye ilişkin kira parasından sorumludur.

Mahkemece yeniden kiraya verilebilecek süre konusunda keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak ve sözleşmedeki artış koşulu da gözetilmek suretiyle başlangıçtan itibaren ödenmesi gereken kira miktarının tespiti ile kiracı tarafından bankamatik aracılığıyla ödendiği iddia olunan kira paralarının da araştırılarak ödenen miktarın belirlenmesi,

bu şekilde tahliye tarihi itibariyle ödenmesi gereken kira alacağı belirlenip bu tarihten sonrası için de yeniden kiraya verilebilecek süre kadar kira alacağının bu miktara eklenmesi suretiyle kira alacağı konusunda bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.’’ gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; ‘Davanın kısmen kabulü ile; 4.400,00-TL'nın 23/10/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline’ karar verilmiş, söz konusu karar taraflarca temyiz edilmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine ve tazminata ilişkin hükmün bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olduğunun anlaşılmasına göre davacı ve davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında 01.02.2008 başlangıç tarihli yazılı kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinde aylık kira bedelinin 500 TL olduğu, ait olduğu ayın ilk beş gününde peşin olarak ödeneceği, TEFE-TÜFE ortalaması oranında artış yapılacağı kararlaştırılmıştır.

Davacı, kiralananın 23.10.2009 tarihinde tahliye edildiğini belirterek bu tarihe kadar ödenmeyen ya da eksik ödenen kira bedelleriyle dönem sonuna kadar olan kira bedelleri karşılığı 4.850 TL alacağın yasal faiziyle tahsilini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle ödenmeyen kira bedellerinin ve kiralananın yeniden kiraya verilebileceği makul süre kira bedelinin tespiti için alınan bilirkişi raporunda; ilk yıl sözleşme ile kararlaştırılan aylık kira bedeli olan 500,00-TL üzerinden TEFE ve TÜFE artış katsayısı oranları her ay için ayrı ayrı uygulanmak suretiyle bulunan rakamların toplamının ortalaması alınarak, her ay için ayrı ayrı kira bedelinin belirlenmesi yoluna gidilmiş olması doğru olmayıp bu haliyle rapor hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli değildir.

O halde Mahkeme yapılacak iş; sözleşme ile kararlaştırılan artış oranına göre 01.02.2009 tarihinden itibaren başlayan ikinci kira dönemi için ödenmesi gereken aylık kira bedelinin belirlenip, 2009 döneminde davacının beyan ettiği tahliye tarihi olan 23/10/2009 tarihine kadar bu alacağının hesaplanması,

sözleşmenin başlangıcı olan 2008 döneminde de ödenmeyen kira alacakları varsa bunların da dahil edilerek tahliye tarihine kadar işlemiş kira alacağına tahliyeden sonra ise iki aylık makul süre kira alacağının toplamından, davalının yapmış olduğu ödemeler ile ayrıca 600,00-TL depozito bedelinin, belirlenen alacaktan mahsubu sonrası bakiye alacağa hükmedilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.