Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/6276 K.2018/12476

Taraflar arasındaki ...... ...... tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, davalının 7 ...... bölümden oluşan işyerinde ......cı olduğunu, en son 01.10.2011 tarihinden itibaren ...... ......inin aylık 8.050 TL tespit edildiğini, davalının o tarihten itibaren artış yapmadığını ilei sürerek, 01/10/2014 tarihinden itibaren ...... ......inin her ...... bölüm için aylık net 1.130 TL den toplam aylık net 7.910 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, 2. kat yani 13, 14 ve 15 nolu ...... bölümleri ...... ettiğini, talebin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 13, 14 ve 15 nolu ...... bölümlerin ...... edildiği kabul edilerek kalan ...... bölümler için aylık ...... ......inin toplam brüt 6.400 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- ) Dava süresi yönünden incelemede;

Türk Borçlar Kanun'unun 345. maddesi gereğince, ...... ......inin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da ......ya veren tarafından bu süre içinde ...... ......inin artırılacağına ilişkin olarak ......cıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni ...... dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek ...... ......i, bu yeni ...... döneminin başlangıcından itibaren ......cıyı bağlar. ......de yeni ...... döneminde ...... ......inin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni ...... döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek ...... ......i de bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur.

Taraflar arasında 01.10.1996 başlangıç tarihli, dört yıl süreli ...... ......si konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. ...... ile binanın konfeksiyon imalatı için ......landığı, ......de artış şartı bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacılar 13.02.2015 tarihinde açtıkları dava ile 01.10.2014 tarihinden itibaren ...... ......inin tespitini istemiştir.

Ancak 01/10/2014 tarihinde başlayan ...... dönemi için ...... ......inin tespitinin istenilmesi için davanın bu dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açılması ya da ......ya veren tarafından bu süre içinde ...... ......inin artırılacağına ilişkin olarak ......cıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması gerekir.

Bu durumda Mahkemece; öncelikle davacılar tarafından davalıya gönderilen ihtarname tebliğleri getirtilerek, davacıların süresinde davalıya ihtar tebliğ edip etmediği üzerinde durularak, süresinde ihtar tebliği bulunmaması durumunda bir sonraki dönem için (01.10.2015 ten başlayan dönem) ...... ......inin tespitini isteyip istemediği hususunun davacı taraftan sorularak, istemesi halinde bir sonraki dönem için ...... ......inin tespitine karar verilmesi aksi halde davanın reddine karar verilmesi gerekir.

2-) ...26/1. maddesine göre "......, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." Davacılar dava dilekçesinde, her bir ...... bölüm için aylık net 1.130 TL ...... ......i tespitini istemiştir. Mahkemece talep aşılarak aylık net 1.280 TL (brüt 1.600 TL) ...... ......inin tespitine karar verilmesi doğru değildir.

3-) Davacıların kısmi ......ye yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Mahkemece davaya konu taşınmazda davalının 13, 14 ve 15 nolu ...... bölümleri ...... ettiği gerekçesiyle bu bölümler yönünden ...... ......inin tespiti talebinin reddine karar verilmiştir. ... ......

5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2015/111 Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; aynı taşınmazda 13, 14,ve 15 nolu ...... bölümler yönünden ...... alacağına yönelik itirazın iptali davası olduğu, davalı ......cının 13,14 ve 15 nolu ...... bölümleri ...... ettiğini savunduğu, mahkemece kısmi ......ye ......ya verenlerin muvafakatı bulunmadığı gerekçesiyle kısmi ...... savunmasının kabul edilmediği ve davanın kabulüne karar verildiği, kararın dairemiz 22.11.2018 gün ve 2017/3912 E.2018/11922 K. Sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece bu emsal ilam da dikkate alınarak tüm taşınmaz yönünden ...... ......inin tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kısmi ...... talebi kabul edilerek karar verilmesi de hatalıdır.

4-) Kabüle göre de; hak ve nesafete uygun ...... belirlenirken taşınmazın boş olarak ......ya verilmesi halinde getirebileceği ...... ......inden, davalının eski ......cı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılarak brüt ...... ......inin tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik bilirkişi raporuna dayalı olarak, hak ve nesafet indirimi de yapılmaksızın tespit kararı verilmesi doğru görülmemiştir.