Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/6404 K.2019/3650

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ile aralarında 34 GG 2248 plaka sayılı araca ilişkin kira sözleşmesi bulunduğunu, arıza nedeniyle su eksilten aracın çalıştırılmaya devam edilmesi nedeniyle aracın motorunun zarar gördüğünü, ...... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/79 Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırılarak hasara ilişkin fatura düzenlendiğini, iş bu faturanın tahsiline yönelik başlatılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibini devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Anayasanın 35. ve 36. maddeleri ile 6100 sayılı HMK.'nun 27. maddesi uyarınca, taraflar dinlenilmeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm verilemez. Aksi halde savunma hakkı kısıtlanmış olur. Yine, 6100 Sayılı HMK.'nun 280. maddesi son cümlesi gereğince bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmesi, 281/1 maddesi hükmüne göre de; tarafların bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

Somut olayda; kusur durumunun tespit edildiği Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 18.02.2016 tarihli bilirkişi raporunun davalıya tebliğ edilmemiş olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı tarafın savunma hakkının kısıtlanmasına sebebiyet verecek şekilde, eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Davalıya bilirkişi raporunun usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek iki haftalık beyan süresinin dolması beklenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davalı tarafın savunma hakkını kısıtlayacak şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

3-) Davalının hasar bedeline yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

6098 Sayılı TBK' nun 316. maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı Kanun'un 334. maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Ancak kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur. Davacının kiralananı kullandığı süre ve kullanma amacı gözetildiğinde olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskimelerin olacağı kuşkusuzdur.

Dava konusu araçta hor kullanmadan kaynaklanan bir hasar meydana gelip gelmediği, hasar meydana gelmiş ise bu hasarın ne kadar sürede ve kaç paraya giderilebileceği bilirkişi incelemesi ile tespit edilmelidir.

Kiralanan araçta meydana gelen hasarların belirlenmesi amacıyla ...... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 27.08.2012 tarihli 2012/79 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda hasar bedelinin 5.707,96 TL olduğu belirlenmiş, davalı yokluğunda yapılan delil tespiti üzerine hazırlanan bilirkişi raporuna itiraz etmiştir. Mahkemece, yargılama sırasında araçtaki hasar bedeline yönelik olarak yeniden rapor alınmamıştır.

Bu durumda, Mahkemece, uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak, hor kullanım ve olağan kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasar ayrımı yapıldıktan sonra hasarın giderimine yönelik onarım bedellerine ilişkin olarak düzenlenen fatura miktarının meydana gelen hasara uygun olup olmadığı hususları üzerinde durularak, kullanım süresi ile orantılı olarak yıpranma payları da hesaplanarak alacaktan düşülmek suretiyle hor kullanma tazminatına hükmedilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.