Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/649 K.2017/746

Davacılar vekili dilekçesinde , davalıların müşterek çocuğu olan ... ...’nın .../04/2008 tarihinde müvekkillerinden ... ve ...’in oğlu, ... ve ...’in kardeşi olan ... ...’i tabanca ile vurarak kasten öldürdüğünü, olay sonrasında sanık ... ... hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/136 esas 2008/158 karar sayılı karanı ile kasten adam öldürmekten mahkumiyetine karar verildiğini, beyanla müvekkilleri ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın ve fazlaya dair haklarının saklı tutulması kaydı ile ....000,00 er TL maddi tazminatın, diğer müvekkilleri ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00. TL. manevi tazminat olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi, ....000,00 TL. maddi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir .

Yerel mahkemece, davanın zamanaşımı nedeniyle karar verilmiştir.

Yerel mahkeme kararının davacılar vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizin ....05.2014 gün 2014/718 Esas, 2014/7447 Karar sayılı ilamı ile , tüzel kişilerin organlarının işledikleri haksız fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süresinin tüzel kişi aleyhine açılan tazminat davasında da uygulanması gerekliliğinden sözedilerek olayda uzamış ceza zamanaşımı hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamındaki suç teşkil eden haksız eylem ile davalıların herhangi bir fiili irtibatlarının bulunmadığı, reşit olmayan küçük çocuklarının işlediği kasten adam öldürme suçundaki eylemin tüzel kişilerin organlarının tüzel kişinin uzvu olarak hareket etmesindeki ve tüzel kişi adına hareket etmesindeki nedenselliğin bulunmadığı gerekçesi ile bozmaya karşı direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararının süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dairemizin; tüzel kişilerin organlarının işledikleri haksız fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süresinin tüzel kişi aleyhine açılan tazminat davasında da uygulanması gerekliliğinden sözeden “davalının eyleminin aynı zamanda suç teşkil ettiği gözönüne alınarak, olaya uzamış ceza zamanaşımının uygulanması gerekirken, yazılı ve yanılgılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş,..” gerekçesi ile verdiği bozma kararına karşı mahkemece “dosya kapsamındaki suç teşkil eden haksız eylem ile davalıların herhangi bir fiili irtibatlarının bulunmadığı,

reşit olmayan küçük çocuklarının işlediği kasten adam öldürme suçundaki eylemin tüzel kişilerin organlarının tüzel kişinin uzvu olarak hareket etmesindeki ve tüzel kişi adına hareket etmesindeki nedenselliğin bulunmadığı, bu nedenle aile başkanları hakkında uzamış ceza zamanaşımı hükümlerinin uygulanmayacağı” gerekçesi ile bozma ilamı üzerine dosyanın gönderildiği mahkemece direnme kararı verilmiş; sözkonusu karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bu bağlamda temyize konu uyuşmazlık; somut olayda uygulanacak zamanaşımı süresinin ne olduğu, aynı fiille ilgili olarak, davalıların çocukları hakkında açılmış ceza davasının, zamanaşımı süresine etkisinin olup olmadığı, davacıların davalı aile başkanları yönünden talebinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır.

Ayırt etme gücüne sahip küçükler, haksız fiillerinden doğan zarardan sorumludurlar. Küçükler tarafından haksız eylem işlenmesi durumunda iki tür sorumluluk doğar. Küçük, haksız eylemin faili olarak, anne baba da, aile başkanı olarak zarar görene karşı sorumlu olurlar. Her iki sorumluluk, birbirinden farklı hukuki nedenlere dayalı olup, zarar gören, küçüğe ve aile başkanına karşı birlikte veya ayrı ayrı dava açabilir; haksız fiil faili küçük hakkında uygulanan uzamış ceza zamanaşımı hükümleri aile başkanları yönünden uygulanmaz.

Bozma ilamının tamamın tüzel kişilerin organlarının haksız eylemlerinin suç teşkil etmesi halinde tüzel kişilerinde uzamış ceza zamanaşımı süresince organlarının haksız fiilleri ile verdikleri zararlardan sorumlu olacakları gerekçesine dayandığı, ancak olayımızda ortada bir tüzel kişi bulunmadığı, davanın aile reisinin sorumluluğu kapsamında açılan bir tazminat davası olduğu, kaldı ki tüzel kişilerin organlarının tüm eylemlerinin tüzel kişi adına yapıldığı, yani tüzel kişilerin organlarının bir yerde tüzel kişilerin uzuvları gibi olduğu,

yönetimde yer alan kişilerin tüzel kişi adına yaptıkları haksız eylemin suç teşkil etmesi halinde tüzel kişinin zarardan sorumlu olduğu, ancak dosya kapsamındaki suç teşkil eden haksız eylem ile davalıların herhangi bir fiili irtibatlarının bulunmadığı, reşit olmayan küçük çocuklarının işlediği kasten adam öldürme suçundaki eylemin tüzel kişilerin organlarının tüzel kişinin uzvu olarak hareket etmesindeki ve tüzel kişi adına hareket etmesindeki nedenselliğin bulunmadığı anlaşılmakla, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici