Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/6742 K.2019/3003

Taraflar arasındaki asıl ve karşı alacak davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl dava yönünden mahkemenin görevsizliğine, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı-k. davalı mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı-karşı davalı asıl davada; kendisine ait taşınmazın davalı tarafından oğlu olması nedeniyle şifahi sözleşmeyle kiralandığını, 2003 yılı Haziran ayından itibaren kullandığını, söz konusu taşınmazı 300 TL karşılığında kiraladığını, ancak kira bedellerini ödemediğini belirterek, 2003 Haziran ayından itibaren bu zamana kadar ödenmemiş olan 37.800,00 TL kira bedelinin tahsilini ve tahliye kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı; davacı ile aralarında kira ilişkisi olmadığını, taşınmazın davacı tarafından kendisine kullanması için bedelsiz olarak tahsis edildiğini, beş yıldan önceki alacak iddiasına karşı zamanaşımı definde bulunduklarını bildirerek asıl davanın reddini istemiş, karşı davasında ise, taşınmazın metruk yapısının oturulabilir hale gelmesi ve ana taşınmazın ıslahı için faydalı ve zorunlu masraflar yaptığını belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak koşulu ile 150.000,00 TL.'nin davacı/karşı davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesince, taraflar arasında kira ilişki bulunmadığı, asıl davanın fuzuli işgale dayalı tahliye ve kullanım bedelinin tahsili, karşı davanın ise yapılan faydalı masrafların tahsili istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği görülmektedir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından temyiz edilmeksizin kesinleşen görevsizlik kararı üzerine, asıl dava yönünden davacının alacağını kira ilişkisine dayandırdığı, ecrimisil talebiyle açılmadığı, dava sebebinin resen değiştirilmeyeceği gerekçesiyle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği, karşı dava yönünden ise ağaç bedelleri dışında kalan zorunlu ve faydalı masrafların davalı- karşı davacı tarafından karşılandığı ispatlandığı gerekçesiyle 143.278,00 TL nin davacı -karşı davalı ...'den karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, bakiye talebin reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı-karşı davalı mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Asıl Dava yönünden temyiz incelemesinde;

Davacı; talebini kira sözleşmesine dayandırdığı için görevsizlik kararı verilmesi gerekli ise de bu kısma yönelik davanın öncelikle tefrik edilip, sonra görevsizlik kararı verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

3-) Karşı Dava; taşınmaza yapılan masrafların tahsili istemine ilişkidir.

Sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iade isteminde bulunulabilmesi için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Buna göre sebepsiz zenginleşme kapsamında bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Zenginleşen, başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. (TBK m.77/1)

Açıklanan nedenlerle, öncelikle iade borcunun kapsamı belirlenmeli, fakirleşme ve zenginleşme zamanı tespit edilmelidir.

Davalı-karşı davacının, taşınmaza yaptığını iddia ettiği giderleri sebepsiz iktisap hükümleri uyarınca davalılardan isteyebilmesi için yaptığı giderlerin mal varlığından çıkmış ve davacı-karşı davalı tarafın mal varlığına geçmiş olması gerekir.

Dosyanın incelenmesinde; dinlenen tanık beyanlarına göre davalı-karşı davacı tanıkları ... ve ...’ın beyanına göre taşınmazın davalı tarafından kullanıldığı, henüz kullanımından çıkmadığı anlaşılmaktadır.

O halde,mahkemece; taşınmazın halen davalı-karşı davacının kullanımında bulunduğu ve bu şartlar altında davacı-karşı davalı aleyhine davalı-karşı davacınnın sebepsiz zenginleşmediği nazara alınarak, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus hükmün bozulmasını gerektirmiştir.