Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/7170 K.2019/3756

Taraflar arasındaki kira bedelinin tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, murisleri ile davalı arasında düzenlenen kira sözleşmesi gereği kiracılığı devam eden davalının 300,00 TL olduğunu iddia ettiği kira bedelinin gerçeği yansıtmayıp günün rayiçlerinin çok altında kaldığını belirterek aylık kira bedelinin dava tarihi itibariyle 900,00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı, davacının hukuka aykırı olarak dava tarihi itibariyle kira artırım talebinde bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, dava konusu kiralananın aylık kira bedelinin 15.04.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık brüt 900,00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

TBK'nun 345 maddesinde “Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir ancak bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, Mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar.

Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur.” hükmüne yer verilmiştir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, TBK'nun 345. maddesi bu tarihten sonra açılacak kira bedelinin tespiti istemlerinde uygulanır. Yine 21.11.1966 gün ve 19/10 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, kira bedelinin arttırılması ile ilgili olarak gönderilen ihtarname veya aynı amaç için açılan davanın dilekçesinin tebliğ tarihi, tespit edilecek kira parasının geçerli olacağı dönemin belirlenmesi açısından önemlidir.

Olayımıza gelince; davalının dava konusu taşınmazı kiracı olarak kullandığı uyuşmazlık konusu değildir. Davacılar 15.04.2014 tarihinde açtıkları dava ile davalının altı yıldır kiracı olduğunu ve yeni dönem kira başlangıç tarihinin 15.4.2015 tarihi olduğunu belirterek dava tarihinden itibaren kira bedelinin tespitine karar verilmesini istemiş, davalı ise 01.01.2015 tarihi itibariyle kira bedelinin tespitine karar verilebileceğini iddia etmiştir.

Her ne kadar Mahkemece 15.04.2014 tarihinden itibaren kira bedelinin tespitine karar verilmiş ise de, dosya arasında yazılı sözleşme bulunmadığına ve süresinde gönderilmiş ihtarname veya açılmış dava olmadığına göre 15.04.2014 tarihinde açılan dava ile bu tarihten itibaren başlayan dönem için kira bedelinin tespitine karar verilemez.

Bu durumda Mahkemece taraf beyanları dikkate alınarak bir sonraki dönem için (2015) kira bedelinin tespitini isteyip istemediği hususunun davacılara sorulmak suretiyle, istenmesi halinde bir sonraki dönem için kira bedelinin tespitine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde dönem başı belirlenmeden dava tarihi olan 15.04.2014 tarihinden itibaren kira bedelinin tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.