Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/7644 K.2017/17606

Taraflar arasındaki kiralananın tahliyesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; 26/09/2014 tarihinde dava konusu taşınmazın mülkiyetini iktisap ettiğini, davalılardan ...’un önceki malikin kiracısı olduğunu ancak taşınmazın fiilen diğer davalılar tarafından kullanıldığını, süresinde keşide edilen ihtarname ile ihtiyaç nedeniyle kiralananın tahliye edilmesini davalılara bildirmiş olmasına rağmen tahliyenin gerçekleşmediğini belirterek işyeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan ...; dava konusu taşınmazın uzun yıllardır kendisi tarafından kullanıldığını, davalılardan ...’un eşi, ...’un ise oğlu olduğunu, kiracılığı 2005 yılında eşi ...’tan devraldığını, davacının bu durumu bilmekte olduğunu, ihtiyaç iddiasının da samimi olmayıp davacının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Davalılardan ... ve ... ise; kiracının 2005 yılından beri fiilen ve resmen ... olduğunu belirterek husumet itirazında bulunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının ortağı olduğu şirketin ihtiyacı nedeniyle açmış olduğu davada samimi olarak iş yeri ihtiyacının bulunduğu ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2. maddesi; ''Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur.'' hükmünü içermektedir.

Somut olayda; davacı önceki malik ile davalılardan ... arasında imzalanan 15.06.2002 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesini ibraz ederek, kiracının davalılardan ... olduğunu beyan etmiş, davalılar ise husumet itirazında bulunarak kiracılık ilişkisinin ...’a devredildiğini savunmuştur. Bu durumda davalılar tarafından husumet itirazında bulunulmuş olmasına rağmen Mahkemece bu konuda herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Husumet kamu düzenine ilişkin olup re'sen göz önüne alınması gerektiğinden, Mahkemece öncelikle davalıların husumet itirazları değerlendirilmek suretiyle, kiracı olmayan ve husumet ehliyeti bulunmayan davalılar hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddi ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2.

Maddesi gereği ret sebepleri farklı olduğundan davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2- Dava, tahliye istemine ilişkin olup nispi harca tabidir. Harca tabi davalarda, başvurma harcı ile nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır ( Harçlar Kanunu 27-28 mad). Dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 33. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK'nun 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Dava niteliği itibariyle konusu para ile değerlendirilebilen davalardan olduğundan Harçlar Kanun'unun 30. Maddesi uyarınca yıllık kira bedeli üzerinden hesap edilerek nispi harç yatırılması zorunludur. Dava dilekçesinde, dava değeri 9.600,00-TL olarak gösterilerek, bu değer üzerinden harç yatırılmış, davalılar ise dava değerinin düşük gösterildiğini, yıllık kira bedelinin 48.600,00-TL olduğunu iddia etmiştir.

Tahliye davalarından dava değeri son dönemde ödenen bir yıllık kira bedeli olup, Mahkemece dava tarihi itibarı ile davalının ödediği yıllık kira bedelinin tespit edilmediği böylece harcın eksik yatırılıp yatırılmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle Mahkemece dava değerinin tespit edilerek varsa eksik harcın ikmali için mehil verilmesi ve hükmedilecek vekalet ücretinin de dava değeri üzerinden nispi olarak belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.