Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/793 K.2017/623

Taraflar arasındaki sözleşmenin tek taraflı ve erken feshi nedeniyle kararlaştırılan cezai şartın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası sonucu mahkemece verilen hükmün ... .... ... Dairesince bozulması üzerine, verilen direnme kararına ilişkin dava dosyası 02.....2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile 6100 sayılı HMK'na eklenen geçici .../.... maddesi uyarınca ... ... Genel Kurulu tarafından Dairemize gönderilmiş olmakla, dosyadaki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Yerel mahkeme kararının davalı tarafından temyizi üzerine, ... .... ... Dairesince .../.../2015 gün 2014/9367Esas, 2015/8763 Karar sayılı kararı ile kiralanan araca ait tüm anahtarların usulüne uygun olarak kiraya verene teslimi yapılıp yapılmadığı hususu araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, davalı kiracının aracı 04/01/2013 günü anahtarı ile birlikte servise bıraktığı, yedek anahtarın davalıda kalmasının araç tesliminin usulüne uygun olmadığı anlamına gelmeyeceği, ayrıca davacı kiraya verenin sözleşmenin son bulduğunu kabullendiği ve aracın yedek anahtarının tesliminin gerektiğine dair bir talebinin hiç bir zaman olmadığı, kira sözleşmesinde de “ yedek anahtar” ile ilgili bir hüküm bulunmadığı belirtilerek bozmaya karşı direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6763 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile 6100 sayılı HMK'na eklenen geçici .../.... maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

YARGITAY KARARI

... .... ... Dairesince davalının temyizi üzerine “Takibe dayanak yapılan ve hükme esas alınan 07/01/2010 başlangıç tarihli ve 48 ay süreli filo yönetimi hizmet sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede aylık kira bedelinin ....050TL+KDV olduğu ve sözleşmenin imzalanmasıyla ayın sonunda kesilen faturaya müteakip her ayın .... haftasında ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin hususi şartlarının .../c maddesinde “Taraflar iş bu sözleşmeyi 30 gün önceden yazılı olarak fesih bildiriminde bulunması halinde ve altı aylık kira bedeli+ KDV tazminat ödemek koşulu ile fesih edebilirler.” hükmü kararlaştırılmıştır. Kira akdi kullandırma akitlerinden olup bununla kiraya veren, ücret karşılığı bir şeyin kullanımını kiracıya terk etmek durumundadır.

Musakkaf taşınmazlar, otomobiller, kilitli dolaplar gibi şeylerin teslimi, anahtar teslimi suretiyle olur. Anahtar teslimi ile birlikte kiralanan üzerindeki tasarruf hakkı teslim alana geçer. Kiralananın tahliye edilmesi ve teslim olgusunun ispat yükü davalı kiracıya aittir. Yasal anahtar tesliminin ya bizzat anahtarı kiraya verene vermek suretiyle, ya notere teslim edilerek veya tevdi mahalli tayini suretiyle yapılması gerekir. Olayımızda davalı kiracı tarafından ..... ....

Noterliği'nin 31/05/2013 tarih ve 13815 sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği bildirilmişse de, davalı kiracı tarafından sözleşmenin, sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak feshedilip yedek anahtarları ile birlikte kiraya verene teslim edilip edilmediği anlaşılamamaktadır. Kiralanan araca ait tüm anahtarların usulüne uygun olarak kiraya verene teslimi yapılmadıkça teslim olgusunun gerçekleştiği kabul edilemez.

Mahkemece bu hususlar araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile verdiği bozma kararına karşı mahkemece “Devam etmekte olan kira sözleşmeleri; tarafların karşılıklı anlaşmaları ile, mahkeme kararı ile veya kiralananın yok olması ile sona ermektedir.

Kural olarak tek taraflı fesihlerde mahkeme kararına ihtiyaç duyulmaktadır. ... bozma ilamına göre davalı kiracı aracın yedek anahtarını usulüne uygun kiraya verene teslim etmemiştir. Dolayısıyla kira sözleşmesi geçerliliğini korumaktadır. Kira sözleşmesini 31/05/2013 tarihli ihtarname ile tek taraflı fesih eden kiracı, aynı ihtarnamede yedek anahtarı da teslime hazır olduğunu bildirmiştir.

Kiralayan davacı tek taraflı feshe karşı 26/.../2013 tarihli ihtarnameyi göndererek sözleşmenin .../c maddesine dayanarak 7434 TL fesih bedelini istemiştir. Görüldüğü gibi davacı tarafından kira sözleşmesinin haksız fesih edildiğine, kira ilişkisinin devam ettiğine dair itirazı olmamıştır. Kısaca davacı kiralayanda sözleşmenin son bulduğunu kabullenmiştir.

Mahkememiz önceki kararında kiracının sözleşmeyi haklı nedenle fesih etmediğini kabul ederek sözleşmenin .../e maddesindeki fesih bedelini hüküm altına almıştır. Davalı kiracı araç 04/01/2013 günü anahtarı ile birlikte servise bırakmıştır. Yedek anahtarın davalıda kalması araç tesliminin usulüne uygun olmadığı anlamına gelemez. Davacı kiralayanın aracın yedek anahtarının tesliminin gerektiğine dair bir talebi hiç bir zaman olmamıştır.

Kiralayan davacının aracın yedek anahtarını almaması veya istememesi davacı aleyhine yorumlanamaz. Kaldı ki kira sözleşmesinde “ yedek anahtar” ile ilgili bir hükümde yer almamaktadır. HMK nın 25. maddesine göre Hakim, iki taraftan birinin söylemediği bir şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz. İki tarafta kira sözleşmesinin son bulduğu konusunda ittifak halindedir.

Bu nedenledir ki, kira sözleşmesinin son bulması halinde fesih tazminatını düzenleyen hükme davacı dayanmış bulunmaktadır” gerekçesi ile direnilmiştir.

Somut olayda davalı kiracının aracı 04/01/2013 günü anahtarı ile birlikte davacı kiraya verenin anlaşmalı servisine bıraktığı, 31.05.2013 tarihli ihtarname ile dört aydır aracın tamir edilmediğini ve kendisine teslim edilmediğini belirterek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, davacının da 26.....2013 tarihli ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı ve zımnen feshedildiğini kabul ettiği gözetildiğinde, yedek anahtarın davalıda kalmasının araç tesliminin usulüne uygun olmadığı anlamına gelmeyeceği, kaldı ki kira sözleşmesinde “ yedek anahtar” ile ilgili bir hüküm de yer almadığı,