Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/8399 K.2018/9914

....... Taraflar arasındaki şerhin kaldırılması davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmiş ise de, davanın niteliği gereği duruşma isteğinin reddiyle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz isteğinin incelemesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı şirketin, ....... ruhsat nolu sahada ruhsat sahibi ......şirketi ile 16.08.2003 tarihli rödevans sözleşmesi yaptığını, ruhsat sahibi dava dışı şirketin ise ruhsatı kendilerine devrettiğini, davalının 2007 yılında sahada çalışmayı durdurduğunu, 20.08.2008 tarihinde şantiyeyi 3. kişiye devrettiğini, ........sahada çalışma yapılmadığının tespit edildiğini, sözleşmenin 8. maddesine göre sahada 4 ay çalışma olmazsa fesih haklarının olduğunu, sözleşmeyi 19.08.2008 tarihinde feshettiklerini, ....... tutulan sicilde sözleşmenin devam ettiği ve sicilden terkin edilmediğini, tek taraflı feshin terkin için yeterli görülmediği,

mahkeme kararı veya karşılıklı fesih istendiğini ileri sürerek, dava konusu 16.08.2003 tarihli sözleşmenin Maden İşleri Genel Müdürlüğü sicilinden terkinine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; sözleşmenin geçerli olduğunu, ihtarın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece sözleşmenin geçerli olduğu, sözleşmenin ihlal edilmediği, hasılat kira sözleşmesinin akde aykırılık nedenli feshi için 60 gün süreli ihtar gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Türk Borçlar Kanununun 316. maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğe aykırı davranması durumunda sözleşmeye aykırılık nedeniyle tahliyesine karar verilebilmesi için kiraya verenin konut ve çatılı işyeri kirasında kiracıya en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak bildirmesi ve tanınan bu süre içerisinde de akde aykırılığın giderilmemiş olması gerekir. Diğer kira ilişkilerinde ise, kiraya veren, kiracıya önceden bir ihtarda bulunmaksızın, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir.

.......

Somut olayda; kiralanan mermer sahası olarak ruhsat ile birlikte kiraya verilmiş olup bu haliyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun ürün kirasına ilişkin hükümlerine tabidir. Yukarıda anlatılan hususlar doğrultusunda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 316. maddesi gereğince kiraya veren, kiracıya önceden bir ihtarda bulunmaksızın, yazılı bir bildirimle sözleşmeyi hemen feshedebilir.

Dava dışı ruhsat sahibi şirket ile davalı arasında imzalanan 16.08.2003 tarihli ve süresiz rödevans sözleşmesi ile dava konusu mermer sahasının kiralandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı davaya konu ruhsatı devralarak sözleşmenin tarafı olmuştur. Sözleşmenin 8. maddesinde; rödevansçının iflası, işlerini tasfiye etmesi veya mücbir sebep dışında yılda toplam 4 ay süreyle sahada çalışma yapmaması halinde sözleşmenin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir........

Müdürlüğü'nün tespitlerinden kiracı tarafından açılan ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilen dava dosyasındaki bilirkişinin raporundan ve davalının cevap dilekçesindeki kabule ilişkin beyanından davalı kiracının 2008 yılından beri sahada faalliyet göstermediği anlaşılmaktadır. Davalının sahada çalışma yapmaması hali sözleşmenin 8. maddesinde yazılı akde aykırılık nedenini oluşturacağından davacı tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetmekte haklıdır.

Bu durumda mahkemece, davacının akde aykırılığın giderilmesi için davalıya süreli ihtar göndermesinin zorunlu olmadığı gözetilerek dava dilekçesindeki anlatıma göre çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince davanın kabulü ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshine ve ..........arafından tutulan sicilden terkinine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

............