Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/8735 K.2018/1502

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın ... yönünden reddine, ... Müdürlüğü yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davaya konu taşınmazda sentetik çim sahasını inşa ettiğini, halı saha yaptığını, taşınmazın maliki davalı ...' nün kendilerini taşınmazdan uzaklaştırdığını, taşınmazı diğer davalı belediyeye kiraya verdiğini, davalıların haksız zenginleştiğini ileri sürerek, yapılan saha nedeniyle alacağın tespitini istemiş ve 14.10.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile dava miktarını artırarak 100.000 TL alacak talep etmiştir.

Davalı ...; davacı ile aralarında hiç bir akdi ilişki olmadığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, bahse konu taşınmazın ... spor klübüne kiralandığını, sözleşmesi bitince de protokol ile davalı belediyeye kiraladıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...; protokol ile taşınmazı diğer davalıdan kiraladıklarını, davada hasım olmayacaklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada sıfat; tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet); maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

Görüldüğü üzere, taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için defi değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir.

Ayrıca; kural olarak haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.(TBK. m.77) Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkisinde haklı bir sebep olmaksızın başka bir şahıs aleyhine zenginleşen kimsenin malvarlığında meydana gelen artışın aynen veya nakden iadesi söz konusudur. Her borç ilişkisinde olduğu gibi sebepsiz zenginleşmede de bir borçlu ve bir alacaklı vardır. Sebepsiz zenginleşme ilişkisinin borçlusu, malvarlığı haklı bir sebep olmaksızın başkası aleyhine artan (zenginleşen) kişidir.

Dosyanın incelenmesinde; davacı, davalı ... ile arasında bir akdi ilişki olduğunu ispat edememiş, davalı ... taşınmazın dava dışı ... spor klübüne kiralandığını, daha sonra da davalı belediyeye kiralandığını savunmuştur. Davacı tarafından delil olarak sunulan, davalı ... hesabına ödenen 05.12.2017 tarihli ve 5.015 TL bedelli dekonta karşı, davalı ...; ödemenin ... Spor Klübü 2007/2008 kira bedeline ilişkin tahsil edilen ödeme olduğunu savunmuştur.

Davalı ... tarafından dosyaya sunulan kira sözleşmesinin incelenmesinden taşınmazın 09.10.2007 tarihli kira sözleşmesi ile dava dışı ... spor klübüne kiralandığı anlaşılmaktadır. Davacının taşınmaza yaptığı halı saha nedeniyle dosyaya sunduğu faturalar da 27.10.2007 ile 28.12.2007 tarihleri arasıdır. Mahkemece bu durumda; davacının yaptığı tesisi dava dışı ... spor klübü adına yapıp yapmadığı, davacının davalıya husumet yöneltip yöneltemeyeceği üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.