Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/8741 K.2019/6242

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı.

01.05.1989 tarihli sözleşme gereği İR.1905 Sicil 6760 sayılı İşletme Ruhsat sahasının devrinin davalı şirkete yapıldığını, davalının halen sahada alüminyum ve kil üretimine devam ettiğini ve ne kadar kil ve alüminyum üretimi/satışı yapıldığı hususunda kendisine hiçbir bilgi verilmediğinden ve davalının mezkur sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediğinden ruhsat devrinden itibaren anılan ruhsat süresi sonuna kadar geçerli olan hak sahibine verilen pay - sözleşmeden doğan bir alacak hakkı olarak - royalty alacağının 2009-2010-2011-2012-2013 yıllarına ait davalının yaptığı maden satışından sözleşmede tarafların belirlediği oran (%15 ve %30)

üzerinden şimdilik asgari 40.000,00 TL alacağın muacceliyet tarihinden itibaren 3095 sayılı K.m.2/M'de belirli avans faizi oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; sözleşmenin tüm şartlarının yerine getirildiğini, ruhsat devredildikten sonra royalty adı altında herhangi bir ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Uyuşmazlık, davalı şirketin devir suretiyle taraf olduğu rödovans sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Dava, 12.03.2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.