Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/9093 K.2018/721

Taraflar arasındaki kiracılık sıfatının tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görev yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; dava dışı TCDD ile 31.08.1990 tarihli .... Banliyo İstasyon Düzenlemesi için inşaat karşılığı kiralama modeli ile sözleşme yaptıklarını, inşaatın tamamlandığını ve 18 yıl süreyle taşınmazı işletme hakları olduğunu, ayrıca açık alan kira sözleşmesi ile ofis olarak da taşınmazın kullanıldığını, davalı belediyenin ruhsatsız yapı yapıldığına dair yapı tatil tutanağı düzenlediğini, belediye encümeninin 06.05.2014 tarihli karar ile yapıların yıkılmasına karar verdiğini, taşınmazda halen TCDD kiracısı iken 3. kişilerin kiralanana müdahale edemeyeceğini, yıkımın gerçekleşmesi halinde kiracılığın devam edemeyeceğini ileri sürerek tahliye talepli müdahelenin durdurulmasını, muarazanın giderilemesini ve davanın kiraya veren TCDD' ne ihbarını istemiştir.

Davalı; idari yargının görevli olduğunu, projeye aykırılık bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; taraflar arasında kira ilişkisi bulunmadığı, idari işleme karşı açılan davada idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, talep halinde dosyanın .... 9. İdare Mahkemesi' nin 2014/984 E. Sayılı dava dosyasına gönderilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davacının görevsizlik kararına yönelik temyiz itirazlarına gelince;

İdarece kamu gücüne dayalı, re'sen tek yanlı olarak tesis edilen, önceden kanun ya da idari kurallarla düzenlenen, kamu hizmetinin görülmesine yönelik olan işlemin tesisinde kamu yararı gözetilen ve en önemlisi idare hukuku alanında hukuksal sonuç doğuran işlemler idari işlem olup, bu nitelikteki işlemlere karşı açılacak davaların görülme yeri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 2.maddesi gereğince idari yargı yeridir.

Kira sözleşmesine taraf olmayan ... Belediyesinin ruhsat iptali ve yıkım kararı işlemi de idari bir işlemdir. Bu bağlamda, eldeki davada, davalı ... hakkındaki davanın, idari yargı yolunda görülmesi gerekmektedir.

Her ne kadar mahkemece, davalı ... yönünden görevsizlik kararı verilerek, davanın yargı yolu bakımından reddine ve karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli ... 9. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmişse de İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3 ve sonraki maddelerinde idari davaların nasıl açılacağı açıkça gösterilmiştir. Bir idari dava açılırken yasada gösterilen yöntemlere uyulması gerekir.

Adli Yargı yerinde açılan bir davanın idari nitelikte olduğunun anlaşılması üzerine dosyanın idare veya vergi mahkemesine gönderilmesine karar verilmekle başlangıçta Adli Yargı yerinde açılmış olan dava, İdari Yargı yerinde açılmış olmaz.

Mahkemenin Adli Yargı yerinde açılan bir davada görevli olmadığından dolayı dava dilekçesinin reddine karar verdiği takdirde dava dosyasını ait olduğu görevli mahkemeye göndereceğine dair hukuk usulü hükmü, salt Adli Yargı yerleri arasındaki görevsizlik kararının verilmesi durumunda uygulanır.

Bu nedenle eldeki davada yargı yolu bakımından Belediye hakkındaki davanın reddine karar verilmesi durumunda davaya İdari Yargı da bakılabilmesi için İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerindeki yöntemin işlenmesi gerekeceğinden, mahkemece gönderme kararı verilmesi doğru değildir.

Ancak, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği ve "hakimin takdir yetkisi kapsamında" kalmadığından; hükmün, HUMK'nun 438/7, C2 hükmü ve 6100 Sayılı HMK 370/2 ek 3/1 maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.