Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/972 K.2018/11540

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ile evlenmek amacıyla birlikte yaşadıkları dönemde mülkiyetindeki ...plakalı aracı satarak davalı mülkiyetindeki... plakalı aracı aldıklarını ve aracın arta kalan satım bedelini de davalının aldığını, ayrıldıktan sonra davalının aracın mülkiyetini kendisine devretmediği gibi bedelini de ödemediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, 9.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; alacak istemine ilişkindir.

Davacı; ...plakalı otomobilin trampa konusu yapılarak davalı adına... plakalı otomobili ve üzerine bir miktar para aldıklarını, paranın da davalıda kaldığını iddia etmiş, davalı ise, davacının iddialarını kabul etmemiştir. Mahkemece; noter satış sözleşmeleri ve tanık beyanları ile davacının mülkiyetindeki aracı satarak davalı adına araç aldığının ispatlandığı, davacının aracını 9800 TL'ye sattığına dair resmi senet nedeniyle ve bedele ilişkin kendi yarattığı muvazaadan yararlanamayacağı gerekçesiyle, davacının 9800 TL alacaklı olduğu yönünde hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı HMK m.189/3 maddesi "Kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususla, başka delillerle ispat olunamaz." hükmünü amirdir. Aynı Kanunun 200/I maddesi "senetle ispat" ve 200/II maddesinde de “senetle ispat gereken hallerde karşı tarafın açık muvafakati ile tanık dinlenebileceği” hususları düzenlenmektedir. Yine, aynı kanunun 201.maddesinde de; "Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibin beşyüz liradan az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz." denilmekte; 203.maddesinde de; "senetle ispat zorunluluğunun istisnaları" düzenlenmiş ve hangi hallerde tanık dinlenebileceği belirtilmiştir.

HMK’nun 200. maddesine göre; bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zaman ki miktar veya değerleri 2.500,00 TL'yi geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemin miktar ve değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle 2.500,00 TL’den aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.

Belirtilen madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda usul hukukumuzda senede karşı senetle ispat zorunluluğu ilkesi kabul edilmiştir. Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı defi ( savunma) olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlem HMK’nun 201. maddesinde belirtilen miktardan az olsa bile tanıkla ispat olunamaz. Ancak aynı nitelikte bir belge ile ispat edilebilir.

Bu nedenle karşı tarafın açık muvafakati olmadıkça dinlenen tanık beyanlarına da itibar olunamaz.

Dosya kapsamındaki ... 4. Noterliği'nin 07.05.2012 tarihli araç satış sözleşmesinden; davacıya ait ...plakalı otomobilin 9.800,00 TL bedelle ... isimli kişiye satıldığı, bedelinin peşin olarak davacı ...'a ödendiğinin yazılı olduğu, aynı tarihli... plakalı aracın noter satış sözleşmesinde ise, davalının 10.750 TL bedelle ve bedelinin peşin olarak satıcısı Murat Avgan'a ödenerek satın alındığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; ispat yükü davacıda olup, dava konusu ...plakalı otomobilin satıldığı ve bedelinin peşin olarak davacıya ödendiği yazılı olmakla, satım bedelini almadığı ve aracın davalı adına araç alımı için trampa konusu yapıldığı ve arta kalan satış bedeli olduğu ve bu bedelin de davalıya verildiği iddialarının senetle ispatı gerekmektedir. Davalının tanık dinletilmesine muvafakati bulunmamakla birlikte, taraflar gayri resmi şekilde bir araya gelmiş olup, bu durumda nişandan ve yasal olarak korunması gereken bir birliktelikten söz edilmesi mümkün olmadığından burada senetle ispat kuralının istisnasından da sözedilemeyeceği açıktır.

Bu haliyle; davacının iddiasını diğer delillerle ispat edemediği ve davacının dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı gözetilerek, yemin delili mahkemece davacı tarafa hatırlatılarak sonucu dairesinde bir hüküm tesisi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

2-) Bozma nedenine göre, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.