Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/1235 K.2019/6961

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine, karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı kiracı, sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini ileri sürerek peşin ödenen kira bedelleri ile depozitonun iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Kiraya veren tarafından açılan karşı dava ise kira sözleşmesinin haklı bir nedene dayanılmadan süresinden önce feshedilmesi nedeniyle yoksun kalınan kira bedellerinin tahsili, kiralananda kullanılan elektrik bedeliyle ödenmeyen kiraların tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı- karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan karar Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2014/4594 Esas - 2014/6993 Karar sayılı ve 28/05/2014 tarihli kararı ile; " ... Asıl dava yönünden; ... Olayda ispat yükü davacıda olup, davacı çekin kira borcu nedeniyle verildiğini yazılı belgeyle kanıtlamak durumundadır. Davacının yazılı belgesi bulunmadığına göre yemin deliline dayanmış olduğundan davacıya çekin kira borcu nedeniyle verildiği konusunda davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Karşı dava yönünden; ...Ne var ki karşı davacı 2009 Aralık ayından tahliye tarihine kadar olan kira bedellerinin ödenmediğini de ileri sürmektedir. Kira borcunun ödendiğini kanıtlama yükümlülüğü kiracıya aittir. Bu durumda az yukarıda belirtilen çekin bu taşınmazın kira borcuna mahsuben verilmediğinin anlaşılması durumunda davacı- kiracının ödemeye ilişkin delilleri değerlendirilerek tahliye tarihine kadar olan dava konusu kira bedellerinin ödenip ödenmediği üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

6/A nolu taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince; ...Mahkemece, mahallinde keşif yapılıp, uzman bilirkişi aracılığıyla, kiralananın cinsi, özellikleri, konumu, bu nitelikte bir taşınmaza o bölgede duyulan ihtiyacın derecesi ve somut olaya özgü başka diğer özellikler çerçevesinde, kiralayanın gereken çabayı göstermesi halinde kiralananı aynı koşullarla yeniden hangi süre içerisinde kiraya verebileceği, eş söyleyişle, aynı koşullarla yeniden kiralama için gereken makul sürenin ne olduğu,

Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla saptanmalıdır. ...Tüketim miktarının öncelikle kiralanan taşınmaza ilişkin olup olmadığı üzerinde durularak bu konuda elektrik idaresinden gerekli belgelerin teminiyle kiraya veren tarafından ödendiğinin ispatlanması durumunda tahsiline karar verilmesi gerektiğinden mahkemece gerekli araştırmalar yapılmadan buna ilişkin talebin reddine karar verilmiş olması da doğru olmamıştır..." gerekçesi ile bozulmuş , mahkemece bozma kararına uyulmuştur.

Mahkemece keşif yapılmış, yüksek mimar, harita kadastro mühendisi, hukukçu bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu dayanak alınarak hüküm oluşturulmuştur .

Mahkemece; asıl dava yönünden davacı ... vekili 21/11/2011 tarihli dilekçesinde kazanç kaybına ilişkin talebinin atiye terkettiğini belirttiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davacının kira borcu alacağına ilişkin olan taleplerinin ispatlanamadığından REDDİNE, karşı davanın kabulü ile; dava konusu taşınmazlardan 6/A nolu taşınmazın kira bedeli olarak benimsenen bilirkişi raporuyla hesaplanan 3.750,00 TL alacağın karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...'dan tahsili ile ...'a verilmesine,

dava konusu taşınmazlardan 6/B nolu taşınmazın kira bedeli olarak benimsenen bilirkişi raporuyla hesaplanan 6.900,00 TL alacağın karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...'dan tahsili ile ...'a verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı-karşı davalı tarafından temyiz edilmiştir .

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26. maddesi hükmüne göre, Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.Somut olayda, karşı davacı toplam 9.000.00.- TL kira alacağı talep ettiği ve bu talebini de ıslah yolu ile artırmadığı halde yazılı şekilde karar verilerek talebin aşılması usul ve yasaya aykırıdır.

3-)Somut olayda, mahkemece; hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda kira alacakları hesaplanırken 6A ve 6B numaralı iki kiralanan birbirine karıştırılmıştır.Uyulan bozma kararında da belirtildiği gibi 6B numaralı kiralananda fesih sözleşmeye uygun gerçekleştirilmiş olduğundan kira bedelinin ödendiği kanıtlanamayan 2009 Aralık ayından tahliye tarihine (08/03/2010) kadar olan kira bedellerinin ödenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.