Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/1252 K.2018/10179

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı nezdinde tarımsal sulama aboneliği bulunduğunu, sayacın her yılın ekim ayı içerisinde bir defa okunmak suretiyle borç tahakkuk ettirildiğini, okuma tarihinden önce sayacın çalındığını, bu durumun Jandarma Komutanlığı’na bildirildiğini, buna rağmen davalı tarafından kaçak elektrik tutanağı düzenlenerek kaçak enerji kullanım ceza faturası tanzim edildiğini, faturaya itirazının davalı tarafından reddedildiğini ileri sürerek, 22.507,20 TL kaçak enerji kullanım ceza faturası nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile,

aleyhine icra takibi başlatılması halinde takibin durdurulmasına ve alacağın %40’ından aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.Davalı; davacının kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 7.Hukuk Dairesinin 27/06/2013 tarih ve 2012/6143-2013/12007 Esas karar sayılı ilamı ile;" ...Mahkemece davacının 6111 Sayılı Yasadan yararlanmak için davalı idareye müracaat edip etmediğinin belirlenmesi gerekir.

Anılan yön gözetilmeksizin eksik araştırma ve soruşturma sonucu verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu" gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün taraf vekilleri tarafından temyizi üzerine;

bu defa Dairemizin 05.05.2016 tarih, 2016/6237 E, 2016/7228 K sayılı ilamı ile " ...Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporuna davalı vekili gerekçelerini de göstermek suretiyle itiraz ettiği, bu durumda mahkemece davalı vekilinin bu itirazlarını karşılar biçimde ek rapor veya oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı " belirtilerek bozulmuştur.Mahkemece, bozmaya uyulduğu belirtilerek,davanın kısmen kabulü ile,

davacının kaçak enerji kullanımı nedeniyle davalıya 22.507,20 TL borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatının yasal şartları oluşmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece bozmadan sonra bilirkişilerden ek rapor alınmış, alınan ek rapora taraflar vekilince itiraz edildiğinden konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine dosya tevdi edilerek, 06/02/2017 tarihli rapor temin edilmiştir.

Raporda bilirkişilerin davacının 10/07/2009 ila 02/10/2009 tarihleri arasında 85 gün kaçak elektrik kullandığı, kaçak elektrik kullanması nedeniyle davacının davalı kuruma 19.146,19 TL ödemesi gerektiği görüşüne rağmen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar.

“Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.). Bu ilke kamu düzeni ile ilgili olup, Yargıtay'ca kendiliğinden dikkate alınması gerekir.

Hakimin değişmesi dahi açıklanan bu hukuki ilkeye etki yapamaz.Dosyanın incelenmesinde; bozma nedenlerine yönelik bilirkişi kurulundan rapor alındığı, ancak mahkemece sunulan görüş aksine, hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.O halde; mahkemece;

bozma ilamına uyulmuş olmakla davalı yararına usuli müktesep hak oluştuğu nazara alınmak suretiyle, bozma ilam gereğini yerine getirecek şekilde ilamda belirtilen hususlara dair uzman bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan rapordaki belirlemelere göre hüküm tesisi gerekirken, bozma gereklerine uygun değerlendirme yapılmadan, davanın kabulüne karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA,