Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/1459 K.2018/2850

Taraflar arasındaki maddi manevi tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın davalı ... yönünden açılmamış sayılmasına, davalı ... yönünden ise reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; oğluna ait ... plakalı aracı takas yoluyla satışı için ilan verdiğini, davalı ...'ın ilandaki aracı 06 BG 8489 plaka sayılı araçla takas etmeyi önerdiğini, öneriyi kabul ettiğini ve ...

Noterliğince düzenlenen 17/05/2010 tarih ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile ... plaka sayılı kamyoneti ... vekili davalı ...'dan satın aldığını, araca sigorta yaptırmak istediğinde kendisinde kalan ruhsat parçaları ile araç satış sözleşmesindeki motor şasi numaralarında farklılık olduğunu anladığını, aracın motor şasi numaraları üzerinde oynama olduğunun tespit edildiğini, araç satış sözleşmesinin dayanağı olan ...

Noterliğince düzenlenen 06/05/2010 tarih ... yevmiye nolu vekaletname ile vekaletnamenin dayanağı olan ...'e ait nüfus cüzdanı suretinin sahte olduğunun anlaşıldığını ve araca el konulduğunu, aracın orjinal şasi numarasının üzeri macunla kapatılıp başka bir şasi numarası vurmak suretiyle değiştirilmiş olduğunun ayrıca aracın çalıntı olduğunun tespit edildiğini, davalı ...

Noteri davalı ...’nin işlemi usul ve yasaya aykırı olarak gerçekleştirdiğini ve zarara uğramasına neden olduğunu, ayrıca bu olay nedeniyle huzurunun kaçtığını belirtilerek çalıntı aracı kendisine satan davalı ... ve satış işlemini usul ve yasaya aykırı olarak gerçekleştiren davalı noterden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 19.900,00 TL alacak ile 2.000,00 TL manevi tazminatın 17/05/2010 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş.

07/03/2013 tarihli celsede davalı ... yönünden alacak ve manevi tazminat davalarını atiye bıraktıklarını beyan etmiştir.

Davalı ...; ... isminde birini tanımadığı gibi onun adına vekalet ile herhangi bir işlem yapmadığını, hayatı boyunca ... veya ...’da bulunmadığını belirterek davacının kötü niyetli ve isnatları haksız olarak açtığı davadan ötürü %15 ten aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 1000,00 TL manevi, 1000,00 TL maddi tazminatın davacıdan alınarak taraflarına verilmesini talep etmiştir.

Davalı noter ....

06/05/2010 tarihinde yapılan ... yevmiye numaralı araç satış vekaletinin yapıldığı günde araç maliki ... 'in ibraz ettiği nüfus cüzdanı ve araç tescil belgesinin incelendiğini araç tescil belgesinin Emniyet Müdürlüğünce verilen gerçek bir tescil belgesi olduğunun anlaşıldığını, vekalet yapılmak üzere kimlik paylaşım sisteminden ...'in T.C. kimlik numarası girilerek ekrana gelen nüfus cüzdanının ön ve arka yüzleri karşılaştırıldığında ve tüm bilgilerin eşleşmesi nedeniyle vekalet işlemi yapıldığını,

davaya konu yapılan satışta aracın şasi numarasında bir harf farklılığı olduğunun görüldüğünü ancak diğer tüm bilgiler örtüştüğünden ve ekranda satışa engel bir uyarı olmadığından başkatibin ...

Trafik Tescil yetkilileri ile telefonda görüşmesi üzerine satış işleminin yasalara ve yönetmeliğe uygun olarak yapıldığını, kendilerinin herhangi bir ihmali olmadığını, olayda kusursuz sorumluluk yönünden illiyet bağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

İhbar olunan sigorta şirketi; noterin kasıt ve kusurunun bulunmadığını, şirkete daha önce yapılmış bir başvuru olmadığını, kusur ve zarar kesinleşse dahi poliçe limitleri dahilindeki kısma itirazları olmadığını belirtmiştir.

Mahkemece; davalı ... Yönünden 07/06/2013 tarihi itibari ile davanın açılmamış sayılmasına, noterin kusursuz sorumluluk halini kesen üçüncü kişinin suç oluşturan eylemi bulunduğu anlaşılmakla davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava; noterde düzenlenen araç satış sözleşmesiyle satın alınan aracın, alıcının elinden alınması nedeniyle, alıcının uğradığı maddi zararın, noterden tazmini istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 162.maddesine göre, ''Noterler bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar''. Bu maddeye göre noterlerin sorumluluğu Kusursuz sorumluluktur. Kusursuz sorumlulukta ise, zarar gören kişinin kusurun varlığını ispat etmek zorunluluğu yoktur, aksine kusursuz sorumlu olan davalının (noterin) olayla zarar arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını kanıtlaması gerekir.

Sorumluluk Hukukunun önemli ögelerinden biri de zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunmasıdır. İlliyet bağının kesildiği durumlarda kusursuz sorumlu olan kişi sorumlu tutulmayacaktır. Teoride ve uygulamada; mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru ile illiyet bağı kesilir ve kusursuz sorumlu olan kişi sorumluluktan kurtulur.

Diğer taraftan Noterlik Yasası'nın 72.maddesi gereğince noter; iş yaptıracak kişilerin kimlik ve adresleri ile gerçek isteklerini tam öğrenmekle yükümlüdür. Noterin sahte belgeler ile işlem yapması ve gerçek maliki iyi tespit edememesi, hatalı ve eksik bir işlemdir.

Tüm bu bilgiler ışığında somut olay irdelendiğinde; satışa konu aracın vekaletnamede ve tescil belgesinde şasi numarası ... iken; satış işlemi gerçekleştirilen aracın şasi numarası araç satış sözleşmesinde ...’dır. Sahte olduğu anlaşılan ve tescil belgesi seri nosu bire bir tutan ... 980880 seri nolu tescil belgesi üzerinde 17 karakterden oluşan şase numarası ile sistem üzerindeki şase numarası arasında bir harf farklılığın bulunduğu, davalı noterce bunun fark edilmiş olmasına rağmen işlemin yapıldığı, yine araç satış sözleşmesinde araç maliki ... vekili olarak işlem yapan ... tarafından ibraz edilen nüfus cüzdanının veriliş tarihi 14.06.2006 iken, sistemdeki nüfus cüzdanının veriliş tarihinin 07.05.2010 tarihli olduğu, bu belgelere dayalı olarak noterce işlem yapıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; sahte motorlu araç trafik belgesi kullanılarak aracın satışının yapıldığı, davacının bu nedenle zarara uğradığı sabit olduğuna göre; nedensellik bağının kesildiğinin ispatı davalı notere düşmektedir.

Kamu hizmeti yürüten noterin, motorlu araç trafik belgesinde hatalar nedeniyle daha özenli davranıp gerekli araştırmayı yaparak sürücü belgesi ve vekaletnamenin sahte olup olmadığını detaylı şekilde araştırması gerekmektedir.

Davalı noterin, sahte motorlu araç trafik belgesine dayanarak satış yapmış olması özen yükümlülüğünü kusurlu şekilde aksattığını göstermekte olup, noterin eylemi ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının kesilmediği açıktır. Bu nedenle, davalı noterin sorumluluğu cihetine gidilmelidir.

O halde, mahkemece; davalı noterin, araç satış işlemini yaparken kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediği gözetilerek, kamu hizmeti yapan noterin, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi onun sorumluluğunu gerektirdiğinden, davacının uğradığı maddi kayıpların belirlenmesi ve davalıdan tazminine karar verilmesi gerekirken; itibar edilmeyen gerekçeler ile, davalı ... yönünden davanın reddine yönelik hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.