Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/1893 K.2019/6866

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davalı Tedaş vekilinin istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 30/05/2005 tarihinde ağaçtan ceviz alabilmek için elindeki çubukla uzandığı anda ağacın bitişik üst kısmından geçen enerji nakil hattındaki akıma kapılmak suretiyle kazaya uğradığını, meydana gelen olayda davalının kusuru olduğunu, direğin yanlış yere dikildiğini, olay nedeni ile maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek maddi zararlarından şimdilik 50.000,00 TL, yaşadığı elem ve ızdıraplardan dolayı 100.000,00 TL tazminatın davalı şirketten alınarak işleyecek ticari (reeskont) faizi ile birlikte tarafına verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, olay nedeni ile kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, direk ile ağaç arasındaki mesafenin yönetmeliğe uygun olarak belirlendiğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince, davanın maddi tazminat yönünden kabulü ile; 157.934,22 TL'nin haksız fiilin vuku bulduğu tarih olan 30/09/2005 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL'nin haksız fiilin vuku bulduğu tarih olan 30/09/2005 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince, davacının davayı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye karşı açtığı, cevap süresinden sonra ... Genel Müdürlüğü vekilince cevap dilekçesi verildiği, cevap dilekçesinde davaya katılmaları yönünden herhangi bir taleplerinin bulunmadığı, davayı önceleri ... vekillerinin takip ettiği, mahkemece TEDAŞ Genel Müdürlüğünün davaya katılmaları yönünden herhangi bir ara karar verilmediği, ıslah dilekçesi ve gerekçeli kararın davada taraf sıfatı bulunmayan TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekillerine tebliğ edildiği anlaşılmıştır. İstinaf dilekçesi veren TEDAŞ Genel Müdürlüğünün davada taraf sıfatı bulunmadığından ve aleyhine de hüküm kurulmadığı gerekçesiyle davalı sıfatı bulunmayan TEDAŞ vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiş, karar davalı TEDAŞ tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava, elektrik çarpması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Temyize konu öncelikli uyuşmazlık, TEDAŞ' ın istinaf talebinin kabul edilebilir olup olmadığı noktasındadır.

Dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve pasif husumet (davalı sıfatı) olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla davada davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur.

Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası (var olup olmadığı) hakkında inceleme yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilir.

Dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olan taraf sıfatı (husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 187. maddesinde (HMK. m.116) yer alan ilk itirazlardan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir.

6100 sayılı HMK'nın 119/1. maddesi uyarınca dava dilekçesinde tarafların ve varsa kanuni temsilcilerinin ad ve adreslerinin bildirilmesi zorunludur. Bu bildirim sırasında yapılan yanlışlık, her zaman davanın husumet nedeniyle reddi sonucunu doğurmamakta ve hatanın giderilmesi imkan dahilinde bulunmaktadır.

Somut olayımıza gelince, davacı tarafından maddi ve manevi tazminat talepli davanın GEDAŞ'a karşı açıldığı, yargılama süresince davanın TEDAŞ tarafından takip edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar bölge adliye mahkemesince, ... tarafından davaya katılma yönünde bir talep bulunmadığı, istinaf başvurusunda bulunan TEDAŞ'ın davada davalı sıfatının bulunmadığı belirtilerek TEDAŞ'ın istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de, dosya içerisinde bulunan ... ve ... arasında yapılan devir sözleşmeleri ve 09.11.2012 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre, davalı GEDAŞ'ın tüm hak ve yükümlülükleri ile TEDAŞ bünyesinde birleştirilerek tüzel kişiliğinin sona erdiği davaların TEDAŞ tarafından takip edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda bölge adliye mahkemesince, davacı tarafından davalı GEDAŞ'a karşı açılan davadaki taraf yanılgısının temsilcide hata şeklinde düşünülüp, davanın esasının iddia ve savunmalar doğrultusunda incelenmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2- Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.